Postacı (David Brin) | Kitap Yorumu

Yazar: David Brin, Çevirmen: Sönmez Güven,
Yayınevi: İthaki Yayınları

Kitapta sebebi bilinmeyen bir nedenle çıkan nükleer savaşın ardından yaşananları okuyoruz. Post apokaliptik (kıyamet sonrası) senaryoların tipik özelliklerini taşıyan kurguda bizleri bozulmuş bir ekosistem, çökmüş toplumsal yapılar ve insan avları karşılıyor. Çöküşün ardından geçen on yedi yılı gezgin bir ozan olarak geçiren ana karakterimiz Gordon, eşyalarını çalan serserilerin peşine düştüğünde yıllar öncesinden kalma bir posta arabası buluyor. Postacının üniformasını giyerek yollara düşen Gordon, uğradığı yerlerde kendisine çöküş öncesindeki dünyanın izlerini taşıyan bir hikaye uyduruyor. Yeni Birleşik Devletler'in öyküsünü gittiği topluluklarda iyi karşılanabilmek için anlatan genç adam, zamanla kendi kurgusuna da umut bağlamaya başlıyor. İnsanlar için Gordon'un üzerindeki üniforma ve şapkasında parlayan amblem bile çok şey ifade ediyor. Neredeyse hüzne varan bir inanç. Kıyamet öncesinden kalan bu izler, insanlara hayatın yeniden düzene girebileceğine dair umut veriyor. Kitap boyunca, gezgin postacının insanlara anlattığı yeni kurulan devletin posta ağını oluşturma hikayesi üzerinden çökmüş bir toplumun yaşadıklarına tanıklık ediyoruz.

Post-apokaliptik (kıyamet sonrası) senaryolar, edebiyat ve sinemada sıklıkla karşımıza çıkan bilimkurgu türünün bir alt türüdür. Bu tür kurgularda; nükleer savaş, salgın hastalıklar, halkın veya çeşitli yaratıkların ayaklanması gibi nedenlerle çöken toplumların ve bozulan ekosistemin ardından verilen hayatta kalma mücadelesi konu alınır. Çöküşün nedeni bilinen ya da bilinmeyen bir felaket olabilir. Bu kitabı ise bana göre diğer post apokaliptik kurgulardan ayıran belli başlı temel noktalar bulunuyor. Bunların başında hikayenin geçtiği zaman dilimi geliyor. Bu türdeki eserlerde genellikle ya çöküşün hemen ardından yaşananlar ya da aradan yıllar geçtikten sonra kurulan yeni düzende ortaya çıkan olaylar işlenir. Ancak Postacı'da çöküşe neden olan olayların çoktan yaşanıp sona erdiğini, buna karşılık henüz yeni bir düzenin kurulmadığını görüyoruz. Kitap, tam da bu iki dönem arasındaki boşlukta, yeni bir düzen kurma mücadelesini konu ediniyor. Bu yönüyle bir geçiş sürecini ele alması, eseri türün diğer örneklerinden ayıran özelliklerden biri olarak öne çıkıyor.

Kıyamet sonrasında umut yeşerten bir postacı fikri de oldukça ilginç bir seçim. Daha önce bir postacı üzerine hiç düşünmüş müydünüz? Ben düşünmemiştim. Bir postacı ne yapar? Günümüzde bile postacıların yerini büyük ölçüde dijital araçlar almışken, nükleer savaş sonrasında bir postacının işlevi ne kadar değerli olabilir? Tam bu noktada kitabın 1985 yılında yazıldığını ve olayların 2010'lu yılların başında geçtiğini de belirtmeliyim. Buradan hareketle yazarın, 1980'lerin başında ve ortasında, postacıların yeni bir dünya düzeninin kurulmasında etkili olabileceğini düşündüğünü söyleyebiliriz. Bunun nedenlerinden biri, postacıların tıpkı gezgin bir ozan olan ana karakterimiz Gordon gibi yolculuk ederek işlerini yapmaları olabilir. Diğer bir neden ise postacıların devlete bağlı memurlar olması olarak açıklanabilir. Hem seyahat ederek konar göçer bir toplumsal yapıya uyum sağlayabilmeleri, hem de devlet memuru kimlikleriyle kurumsal bir yapıyı temsil etmeleri gibi özellikleri, yazarın yeni bir düzen kurma umudunu taşıyacak karakter için neden bu mesleği ve aslında bu görevi seçtiğini anlamamızı sağlıyor.

Öte yandan postacıların temel görevi, insanlar arasında iletişimi sağlamaktır. Bu kitapta da Gordon, biraz da şansın yardımıyla, ölmüş insanların postaları arasından yaşayan birine gönderilmiş bir mektubu yıllar sonra sahibine ulaştırıyor. Bu ilk ve şanslı adım, kendi yönetim sistemlerini kurmak için zihinsel ve fiziksel anlamda mücadele eden, bir yapı oluşturmayı amaçlayan diğer topluluklara yeniden birlik bilinci aşılamasına yardımcı oluyor. Bir noktadan sonra ortada yeniden yapılanmış resmi bir devletin bulunup bulunmaması ya da insanların Gordon'a inanıp inanmaması önemini yitiriyor. Önemli olan, Gordon'un üzerindeki üniformanın temsil ettiği anlam oluyor: Bağlılık. Gordon'un kurgusal öyküsünü gerçek hayata bağlayan da temelde bu oluyor. İnsanların yıkılan düzene duydukları bağlılık. Postacı kavramı, bu noktada insanların eski alışkanlıklarına ve geçmişten taşıdıkları değerlere seslenmesi bakımından yeniden anlam kazanıyor.

Kitapta yeniden yapılandırılmaya çalışılan iki yönetim sistemi özellikle ön plana çıkıyor. Her ikisi de insanları tek elden yönetmeye dayanan baskıcı sistemler olsa da yöntemlerinin birbirinden farklı olduğunu görüyoruz. Bunlardan ilki, Tepegöz adı verilen ilkel bir yapay zeka tarafından yönetilen ve diğer topluluklara kıyasla bilimsel açıdan daha gelişmiş görünen bir toplumsal yapı. Bu yapıda hayatını çiftçilikle geçiren halkı belirli bir örgütlenme bilinci etrafında bir arada tutan başlıca güç, sözünü ettiğimiz Tepegöz. Varlığın adı diğer topluluklara kadar ulaşmış olsa da bu topluluklar Tepegöz'ün tam olarak ne olduğunu bilmiyorlar. Bununla birlikte Tepegöz'ün yönettiği ana topluluğun kıyamet öncesinden kalma basit teknolojik araçları, özellikle de oyuncakları, misyonerlik faaliyetlerinde kullanmak üzere çevredeki topluluklara gönderdiğini görüyoruz. Buradan hareketle bu topluluğun kendi içine kapanmış bir yapı olmadığını; aksine genişlemeyi ve egemenliğini diğer topluluklar üzerinde de hissettirmeyi amaçladığını söyleyebiliriz.

Gordon da barış içinde yönetildiği izlenimini edindiği bu topluluğa, yaşadığı bir dizi talihsiz olayın da etkisiyle, ulaşıyor. Bu noktada yazarın hayal gücünün sınırlarının kitabın yayımlandığı dönemin, yani 1980'lerin teknolojik imkanlarıyla sınırlı kaldığını görmek mümkün. Tepegöz'ü günümüzdeki gelişmiş yapay zekalarla karşılaştırdığımızda oldukça ilkel kaldığını söyleyebiliriz. Bununla birlikte yazarın isabetli tahminlerde bulunduğu noktalar da bulunuyor. Örneğin bu toplulukta barışı koruyan temel unsur, Tepegöz'ün halkın sorularına cüzi bir ücret karşılığında verdiği, kimi zaman öneri niteliğinde, kimi zaman ise kehaneti andıran yanıtlar. Ancak gezegenin fiziksel yapısını bile bozan bir savaşın ardından internet ağının ortadan kalktığı bir dünyada, bir yapay zekanın nasıl olup da varlığını sürdürebildiğini mantıklı bir zemine oturtmak oldukça güç. Tabii halk da bu durumu sorgulamıyor. Onlar yalnızca Tepegöz'ün sorularına yanıt vermesiyle ilgileniyor. Hatta verilen yanıtların ne olduğunun bile bir noktadan sonra pek önemi kalmıyor. Burada insanın kendi iradesini başka bir varlığa devretmesi ve günlük yaşamını yalnızca beslenme, barınma gibi temel ihtiyaçlarını karşılamak üzere çalışarak sürdürmesi tehlikesi ön plana çıkıyor. Üstelik kendisine sunulan gerçekliği sorgulamadan kabul etmesi, bilimsel bilgiyle sözde bilim arasındaki ayrımı gözetmeksizin önüne konulanlarla yetinmesi de bu tablonun bir parçası. Ancak halk bunları da sorgulamıyor. Çünkü yanıtları bulmak ve gerçeği araştırmak artık halkın değil, Tepegöz'ün görevi.

Kurguda karşımıza çıkan ikinci baskıcı yönetim yapısı ise Holnist adı verilen, yağmayla güçlenen barbarlardan oluşan bir sistem. Ancak Holnistlerin gücünü hafife almamak gerekiyor. Hatta güçlü olanın güçsüzü ezdiği bu yeni dünya düzeninde, söz konusu barbar yapılanmanın oldukça etkili bir güç haline geldiğini görüyoruz. Nathan Holn isimli hayatta kalmacı ve faşist bir lider tarafından oluşturulan bu sistemin arka planında, yıkım öncesi dünyanın faşist ideolojilerinin izlerini görmek mümkün. Acımasız, militan ve kadın düşmanı bir anlayışa sahip olan bu erkek egemen sistemin temel amacı, yalnızca hayatta kalmanın ötesinde, güçlü olanın zayıfı ezdiği ve böylece devletin, diğer bir ifadeyle toplumsal yapının, güçlendiği sözde bir ''özgür'' düzen oluşturmak. Ancak bu yönetim biçiminde ne kadar acımasızsanız, toplumun erkek egemen güç ilişkilerine ne kadar bağlıysanız ve cinsiyetiniz erkekse o kadar güç kazanabiliyorsunuz. Tabii fişiniz çekilene kadar.

Kitabın ilk kırılma noktası, Gordon'un posta arabasını bulması ve postacı üniformasını giyerek insanlara Yeni Birleşik Devletler'in varlığına ilişkin bir hikaye anlatmaya başlamasıyla gerçekleşiyor. Gordon, bu yalan aracılığıyla insanlara umut aşılıyor. İkinci kırılma noktası ise Gordon'un, uzaklardaki yeni devlet adına bir posta ağı kurma görevini yerine getirdiği izlenimini vererek birbirinden bağımsız topluluklar arasında iletişimi sağlamasıyla ortaya çıkıyor. Böylece başlangıçta yalnızca kendi hikayesini inandırıcı kılmak için çıktığı yolculuk, giderek toplulukları birbirine bağlayan gerçek bir çabaya dönüşüyor. Son ve en büyük kırılma noktası ise Yeni Birleşik Devletler hikayesinin artık destekçiler bulması ve Gordon'un bu sayede saygın bir unvan kazanmasıyla gerçekleşiyor. Bir araya getirdiği topluluklar ile Holnistlerin lideri General Bethlehem'in komutasındaki acımasız ordu arasında yaşanan çatışma, hikayenin seyrini değiştiriyor.

Kitaba dair öznel yorumuma gelecek olursam, Postacı'nın büyük bir potansiyel barındırmasına rağmen bu potansiyeli gerçekleştirmekte yetersiz kaldığını düşünüyorum. Yazar; özgün bir fikir bulmak, bu fikir etrafında bir atmosfer yaratmak ve yarattığı atmosferi akıcı bir dille anlatmak gibi konularda benden geçer not aldı. Kitabın kendine has bir atmosfere sahip olduğunu daha ilk bölümlerinden itibaren anlamak mümkün. Bu durum özellikle okurun daha önce karşılaşmadığı yeni bir evrenin konu edildiği eserlerde kitaba artı puan kazandırıyor. Ancak bana kalırsa kitabın temel sorunu, yazarın kurgunun çatısını yeterince sağlam oluşturamaması. Bu ne demek? Yazarın özgün bir kurgu oluşturduğu açık ancak bu kurgunun sınırlarını ve okur için yabancı olan kavramları yeterince net ortaya koyamadığını düşünüyorum. Olayları, karakterleri ve toplulukları, hatta biraz daha derine indiğimizde bu yapıların arkasındaki felsefeyi bile oluşturabilmiş. Ancak bütün bu unsurları bir araya getirip tutarlı bir bütün haline getirme aşamasında ortaya bir karmaşa çıkıyor. Bunun da kurguyu zayıflattığını düşünüyorum.

Kitap dört bölümden oluşuyor. İlk bölümde olayların genel çerçevesini öğrendiğimiz için kitabı merakla okudum. İkinci bölümde kurgunun yön değiştirmeye başladığını görmekle birlikte kitabın temel felsefesine dair de fikir edinmeye başladım. Ancak özellikle üçüncü bölümde tam anlamıyla bir karmaşa hakimdi. Yukarıda sözünü ettiğim ''çatı sorunu'' da kendini asıl burada göstermeye başladı. Bana kalırsa yazar, kurgunun ana hatlarını en başından itibaren kendi zihninde daha net belirlemiş olsaydı olay örgüsü de çok daha derli toplu ilerleyebilirdi. Burada yazarın bütün bu ayrıntıları okurla paylaşması gerektiğini söylemiyorum. Bir yazarın, okurun karşısına çıkarmadığı ayrıntılar da dahil olmak üzere, nasıl bir hikaye anlatacağına dair kendi içinde tutarlı bir plana sahip olmasından söz ediyorum. Ancak bir noktadan sonra bazı olayların, sanki ''suyundan da koyalım'' anlayışıyla, gereksiz yere kurgunun içine dahil edildiğini düşünüyorum.

Bazı kurgular, yazarın bilinçli tercihi doğrultusunda karmaşık bir yapıya sahiptir. Üstelik bu karmaşanın yazarın anlatım tarzından veya kurguyu planlama biçiminden kaynaklandığı da anlaşılır. Ancak bana kalırsa bu kitapta karmaşadan ziyade bir özensizlik hakimdi. Bu nedenle de belirli bir noktadan sonra kitaptan koptum. Hatta okumaya ara verseydim muhtemelen yeniden elime almak istemeyecek, okuma sürecim giderek uzayacak ve kendimi bir okuma tıkanıklığının içinde bulacaktım. Kitaptaki (post) Amerikan rüyası temasından da hiç hoşlanmadım. Tamam sizsiniz abi, sizsiniz; yeter be! (Amerikalılara.)

Kitaptan büyük beklentilerim olmasa da, adını ve ününü bildiğim bir eser olduğu için daha başarılı olmasını beklerdim. Buna rağmen okuduğuma pişman değilim. En azından ne anlattığını öğrenerek merakımı gidermiş oldum diyelim. Kitabın Kevin Costner'ın yönetmenliğini üstlendiği 1997 yapımı Haberci (The Postman) isimli bir film uyarlaması da bulunuyor. 

Kitaplarla kalın.

Sapık (Robert Bloch) | Kitap Yorumu

Yazar: Robert Bloch, Çevirmen: Ömer Ezer,
Yayınevi: İthaki Yayınları

Ed Gein isimli gerçek bir seri katilin yaşamından ilham alınarak oluşturulmuş kurguda bizleri, Norman Bates isimli ana karakter karşılar. Günün sıradan bir anını sahneleyen kitabın giriş bölümünde, Norman'a dair birkaç ipucu edinme imkanı buluruz. Okuduğu kitaba kendini kaptıran Norman, dışarıdan gelen yağmur sesinden dahi irkilmektedir. Onun kendine ayırdığı bu sıradan anı bir şeyin bozmasından endişelendiğini görürüz: Annesinin gelişinin. 

Norman kırklı yaşlarında yetişkin bir adam olsa da, tüm yaşamını annesinin gözetiminde geçirmiştir. Annesiyle birlikte motel işleterek geçimini sağlar. Norman'ın kitap okumayı sevdiğini görürüz. Dahası, okuduğu bu kitaplar üzerine fikir de yürütür. Norman'ın düşünce dünyasının çarpıklığı, okuduğu yetişkin kitaplarından öğrendiği fikirler ile dini saplantısı olan annesinin fikirlerinin bir karışımından meydana gelir. 

Bir gün bu motele çalıştığı işyerinden para kaçıran Mary'nin yolu düşer. Mary yirmili yaşlarının ortalarında genç bir kadındır. Nişanlısının yanına giderken yağmurlu yolda kaybolan Mary, kendisini bu ıssız pansiyonda bulur. Mary, Norman'ın normal bir yaşantısı olmadığını verdiği tepkilerden ve anlattıklarından çıkarır ancak üzerinde durmaz. Buna karşın Norman, kadınlarla iletişim kurabilen bir adam değildir ve pek müşterisi olmayan bu motele yolu düşmüş bu genç ve güzel kadın fazlasıyla ilgisini çeker. 

Genç kadının odasını gözetler ancak Norman'ı gözetleyen başka biri daha vardır. Anne, Norman'ı suç üstünde yakalamıştır ve bu günahın bedelini genç kadın ödeyecektir. Çünkü Anne'nin kuralları kesindir ve bu kuralları bozacak herhangi bir farklılık, anne oğulun yaşamını etkilemeden ortadan kaldırılmalıdır.

Kitapta ön planda cinayete kurban gitmiş genç bir kadının başına neler geldiğine dair olayları okurken, arka planda bizleri Norman ve Anne'nin sıradışı yaşamına dair gizemler beklemektedir.

SPOILER!

Norman dini konularda uç takıntılara ve tabulara sahip bir anne ile büyümüş orta yaşlı bir adam. Norman doğduğunda onları terk eden babası nedeniyle Anne figürünün oğluyla sağlıksız bir bağ geliştirdiği ifade ediliyor. Anne oğul arasında psikodinamik açıdan Oedipus kompleksi (Ödip Kompleksi) teması işlenmektedir. Norman'ın annesi cinsiyetler konusunda da takıntılı fikirlere sahiptir ve kadın erkek ilişkilerine, insan bedenine ve cinsiyet temasına günah bakış açısıyla yaklaşan ve Norman'ı da cinsiyetler konusunda korkuyla büyütmüş bir kadındır. 

Annesinin Norman'ın bir yetişkinin bilincine sahip olmasını istemediğini ve bunu Norman'ın bebekliğinden gençlik yıllarına dek çeşitli manipülasyonlarla adamı kendine patolojik açıdan bağımlı hale getirerek yönettiğini görürüz. Norman annesinden habersiz karar alamayacak şekilde onun yörüngesinde bir yaşam sürer. Ancak cinselliğin günah olduğu konusunda katı fikirlere sahip annesinin evlilik dışı bir şekilde bir adamla ilişki yaşaması ve Norman'ın buna şahit olması, Norman'ın annesine karşı olan saplantısını tetikler. Böylece Norman, annesi ve birlikte olduğu adamı intihar süsü verecek şekilde öldürerek ilk suçunu işler. Bu ilk suç, Norman'ın diğer suçlarına da zemin hazırlayacaktır. 

Norman annesinin kaybıyla baş edemez ve onun cesedini mezardan çıkararak bedenini tahnit eder. Böylece Norman'ın annesi onun zihninde ''Anne'' figürü olarak yaşamaya başlar ve karşısındaki ölü beden de onun bu senaryosunda ona yardım eder. Norman artık işlediği cinayetler için kendisini sorumlu tutmak zorunda değildir. Ona göre cinayetleri Anne işler, Norman ise hayırlı bir evlat olarak Anne'nin arkasını toplar. Bu noktada Norman'ın kişilik bölünmesi yaşadığını görürüz. Norman'ın eylemlerini şekillendiren olayları üç kişiliği yönetir: Norman'ın günlük yaşamını mümkün olduğunca az sorunla geçirmesini sağlayan yetişkin benliği, eylemlerini yöneten baskın benlik olan Anne benliği ve yetişkin Norman ile Anne arasında köprü görevi gören Çocuk benliği.

Norman'ın aynaya bakamaması da bu noktada dikkate değerdir. Bu durumda Norman'ın çocukluk ve gençlik yıllarında annesinin onun zihnine dikte ettiği fikirler sonucunda gelişen günah algısı belirleyici neden olduğu gibi, Norman aslında kendisini görmeyi de istemez. Çünkü annesini öldürmesinin suçluluk psikolojini yaşamamak için zihninde bir Anne benliği yaratmıştır ve o benlikten kopmak bir yana, o benliğin zihnindeki baskınlığını yitirmek bile Norman için bir varoluş problemi halini almış durumdadır.

Yetişkin Norman kendisinin Anne'den farklı bir kişilikte olduğunu düşünür. Hatta Anne'nin fikirlerinin hatalı, hasta düşünceler olduğunu ifade eder. Ona göre Anne sahiden de hastadır ve Norman iyi bir evlat olmasa akıl hastanesine kapatılması gerekmektedir. Norman annesinin tedavi olmamama halini de kendi üzerinden bir iyi evlat eylemi olarak değerlendirir. Ne olursa olsun Norman Anne'yi bırakamaz. Çocuk benliği Anne'ye daima muhtaçtır ve Anne benlik ile yetişkin Norman ne zaman karşılaşsa, Çocuk benlik ortaya çıkarak yetişkin Norman'ı baskılar. Yetişkin Norman bu nedenle de Anne'den kopamaz ve zihninin direksiyonunu ona verir.

Öte yandan yetişkin Norman annesinin yasakladığı ve günah kabul ettiği şeylere ilgi duymaktadır. Okuduğu kitaplar, cinselliğe olan suçluluk duygusuyla karışmış merakı ve ölmüş hayvanları doldurma (tahnit) ''hobisi'' buna örnektir. Bu durumu yetişkin Norman'ın Anne'ye bir çeşit başkaldırısı olarak da okuyabiliriz. Böylece Norman Freudyen bir bakışla id-ego-süperego arasında da denge kurmaktadır. Norman aslında topluma uyum sağlayan bir adam olduğunu düşünür. Toplumsal düzeni bozmasına neden olan durum, Anne'nin hasta olmasıdır. Anne Norman'dan kopamaz, bu nedenle de Norman Anne'den kopamaz.

Norman cinayetlerini annesinin elbiselerini giyip, onun gibi makyaj yaparak gerçekleştirir. Kendine geldiğinde ise yine Anne'nin arkasını toplayan bir ''hayırlı evlada'' dönüşür. Bu durum sırrı açığa çıkana kadar sürer. Kitaptaki gizem ve merak unsurlarını diri tutan da temelde budur. Kitabın ilk yarısında bir cinayet vakasının çözümüne dair bir kurgu akışını takip ederiz. Ancak olaylar geliştikçe fark ederiz ki, aslında okuduğumuz psikolojik bir vakanın öyküsü.

SPOILER BİTTİ!

Her ne kadar Norman karakteri Ed Gein'den ilham alınarak oluşturulsa da, gerçek yaşamdaki seri katilin suçları çok daha kan dondurucu bir boyutta diyebilirim. Bu bakımdan kitabın direkt olarak gerçek bir yaşam öyküsüne dayanmadığını ancak bu patolojik vakadan ilham alınarak yeni bir karakter oluşturulduğunu vurgulamakta fayda var. Kitabın ayrıca 1960 yapımı yönetmenliğinde Alfred Hitchcock'un yer aldığı Sapık (Psycho) isimli ünlü bir film uyarlaması bulunmaktadır. 

Benim kitaba dair fikrime gelecek olursak, kitabı fazlasıyla ilgi çekici bulduğumu söyleyebilirim. Bunda yazarın kurduğu anlatı çatısının da payı büyük. Olaylar geniş bir perspektiften başlayarak meselenin özüne ineceğimiz açıdan daralarak ilerliyor. Bu durum da yukarıda dediğim gibi kitaptaki merak ve gizem unsurlarını diri tutan bir etken. Kitabın akıcı bir anlatımı ve sürükleyici bir kurgu akışı bulunuyor. Anlatıcılar arasında değişimin yer alması ise kitaba sanki bir filmin sahnelerinin geçişini izlermişim gibi bir dinamiklik katmış. Bu durumu ayrıca beğendiğimi belirtmeliyim.

Kısa sürede okuduğum ve oldukça ilgi çekici bulduğum bir kitaptı. Sapık, suç-korku türü içerisinde kendine önemli bir yer edinmiş metinlerden birisi. Konusu ilginizi çektiyse sizler de göz atabilirsiniz.

Kitaplarla kalın.

Truva Tanrıçası - Tanrıça Çağırma Serisi 6 (P. C. Cast) | Kitap Yorumu

Yazar: P. C. Cast, Çevirmen: Gizem Onat,
Yayınevi: Pegasus Yayınları

Jacky ve Kat kızlar gecesinden sonra bir trafik kazasında yaşamlarını kaybedeceklerini bilemezlerdi. Tabii antik dünyada yaşayan iki genç kadının bedeninde uyanıp karşılarında üç Tanrıçayı göreceklerini de. Hera, Athena ve Venüs (kendisine Afrodit denmesinden hoşnut olmadığını sıklıkla belirtmiştir) Truva Savaşı'nın uzamasından hoşnut değillerdir. Ancak Olimpos'ta ikinci bir savaş çıkarmamak için bu düşüncelerini kendilerine saklayarak Zeus'un ruhu duymadan savaşı bitirmenin planlarını yaparlar.

Rivayet odur ki, ünlü Truva Savaşı'nın fitili üç güzeller yarışması ile ateşlenmiştir. Hani şu elma olayıyla. Deniz tanrıçası Thetis ile ölümlü kral Peleus'un Olimpos'taki düğününe, nifak ve anlaşmazlık tanrıçası Eris davet edilmez. Bilirsiniz ki böyle herkesin katıldığı büyük davetlere çağrılmayan, üstüne kötü şöhretli hanım ablalarımız, yani karakterlerimiz bunun intikamını muhakkak alırlar. Eris de boş durur mu, ''ooooo bu görkemli düğünde de ben hariç her güzel varmış'' diyerek düğün salonunun ortasına üstünde Grekçe ''En Güzele'' (Kalliste) yazan altından bir elma fırlatmaz mı... 

Hani efsane bu ya, elmayı gören üç Tanrıça; Olimpos tanrılarının kraliçesi baş tanrıça Hera, savaş ve bilgelik tanrıçası Athena, aşk ve güzellik tanrıçası Venüs elmanın kendisine ait olduğunu iddia eder. Olayın çözümü için baş tanrı Zeus'a baş vurulsa da, Zeus aman şimdi hanımla -Hera ile- başımız derde girmesin diyerek Truva Prensi Paris'i hakem olarak seçer. Bunun üzerine üç tanrıça da Paris'e kendisini seçmesi için rüşvet sunarlar. Hera, Avrupa ve Asya'nın krallığını, mutlak gücü; Athena, savaşta yenilmezliği ve bilgeliği; Venüs dünyanın en güzel ölümlü kadını olan Spartalı Helen'in aşkını vaat eder. Paris hangisini kabul etmiş dersiniz... Dünyanın en güzel kadını olan Helen'in aşkını. Tabii ortada ''küçük'' bir sorun vardır... Helen zaten Sparta Kralı Menelaos'un eşidir. Böylelikle on yıl sürecek olan Truva Savaşı başlar.

Kitapta bu üç güzel efsanesi bu kadar uzun uzun anlatılmıyor ancak savaş nereden nasıl çıktı, olaylar nasıl gelişti anlamamız için ben yorumumda ayrıca bu konuya değinmek istedim. Kitaptaki olaylar savaşın son yıllarında yaşanıyor. Buna göre hani en güzel kim yarışmasının ortaya atıldığı deniz tanrıçası Thetis'in düğünü vardı ya, işte o deniz tanrıçasının oğlu Akhilleus'un (Aşil) yaptığı seçim sonucunda bitmeyen savaş olayını konu alıyor. Homeros'un ünlü İlyada destanının başkahramanı olan Aşil, kendisine sunulan iki kadersel yoldan birini seçerek adını gücün, gururun ve kaçınılmaz insan yazgısının en büyük sembolü olarak edebiyata ve tarihe kazımıştır.

Efsaneye göre Zeus Aşil'e iki kader yolu sunar. Buna göre ilk yol kısa ve şanlı bir hayattır. Aşil'e insanüstü bir savaşçının gücü bahşedilecek ve Aşil bu güçleriyle savaşıp Truva Savaşı'nı kazanarak adını çağlar boyu unutulmaz kılacaktır. İkinci seçenekte ise Aşil evli, mutlu, çocuklu sıradan ama uzun bir hayatı sevdikleriyle paylaşacak ancak adı yüzyıllara kazınmayacak ve bir savaşçı olarak anımsanmayacaktır. On altı yaşındaki delikanlı ilk seçeneğin üstüne atlar ve böylelikle azılı savaşçının bedenine yerleşmesine izin verir. Ne zaman ki Aşil öfke ve tutku gibi kontrol etmekte zorlanacağı yüksek duygular hissetse, savaşçı onun bedenini ele geçirir ve artık Aşil bedenine dair kontrolünü kaybederek etrafında ne ve kim varsa yakar yıkar, öldürür. Duyguları olmayan acımasız bir yaratığa dönüşür.

Tanrıçalar, bilhassa aşk tanrıçası Venüs, yaşadığı modern dünyada özellikle de öfke kontrol problemi üzerine uzmanlaşmış çift terapisti ve psikolog Kat'in, Aşil'in bu duygu durum kontrolsüzlüğünü çözmesinde ona yardım edebilecek önemli bir kişi olduğunu düşünür. Tanrıça tam da genç kadını bu görev için seçmişken Kat'in arkadaşı Jacky ile birlikte ölmeleri, planda bazı oynamalara neden olur. Eş zamanlı olarak antik çağda iki başka kadın daha hayatını kaybetmiştir. Kat'in ruhu Truva prensesi Poliksena'nın, Jacky'nin ruhu ise prensesin hizmetlisi Melia'nın bedenine yerleştirilir. Böylelikle iki modern dünyalı kadın yeni bedenlerinde antik dünyadaki Truva Savaşı'nı aşkın rehberliğinde bitirme görevini üstlenmiş olurlar. Kitap boyunca da bu mitolojik öyküyü romantik bir yeniden uyarlama olarak okuyoruz.

Tanrıça Çağırma Serisi'nin her kitabında farklı tanrıçaların farklı ölümlü kadınlar ile yaptıkları anlaşmaların öyküsünü okuyoruz. Bu bakımdan serinin kitaplarını kronolojik bir sırayla okuma şartı bulunmuyor. Bu kitabı olayların farklı bir zaman diliminde geçmesi ve bir efsaneyi konu edinmesi nedeniyle merak edip okumaya başlamıştım. Tabii bir de üç büyük tanrıçayı birden kitapta görmek hoş bir durumdu. Akıcı bir anlatım ve sürükleyici bir kurguya sahip. Öte yandan bu serinin özgünlüğünü genel olarak seviyorum. Yunan mitolojisine ilginiz varsa ve romantik türde kitaplar okumaktan hoşlanıyorsanız bu seri hoş bir alternatif olabilir. Bu kitabı ise genel olarak beğenmekle birlikte olayların çok daha geniş bir ölçekte işlenme potansiyeli varken, yazarın bunu değerlendirmediğini düşünüyorum. Bir yerden sonra sadece Aşil'in cinsellik sorunlarını Kat'in bir terapist olarak çözmesini okur oluyoruz. Höhhh ama yani... Yine de kitaba kötü diyemesem de, beklentimi karşılayabileceği potansiyeli çok daha yüksekti diyebilirim. Bunun dışında kitabı okurken bolca güldüm. Özellikle de Jacky'nin sahneleri gerçekten komikti.

Kitaplarla kalın.

Kendim için yapmak...

 

Yazmayı neden bu kadar çok sevdiğimi düşünüyorum. Sanırım bunun en net ve teeerrrtemiz cevabı, kendim için yapıyor olmam. Kendim için yazıyorum.

Ben bir işi yaparken onu kendi alanımda ve kendi alanımdan yaptığımda daha verimli oluyorum. Birisi beni çeşitli sebeplerle sıkboğaz eder veya bir şekilde alanımı daraltırsa yapacağım şeyi istesem de yapamıyorum. Bana nefes alacak alan lazım, yoksa hata veriyorum. Sistemim kilitleniyor ve hiçbir işe yaramıyorum.

Bir şeyi sevmem için de bu gerekli. Elbette hayattaki zorunluluklar ile sevmek hali birbirinden apayrı durumlar ancak; benim ikisi arasında köprü kurduğum nokta, alan. Zorunluluklarımızı yapmak için de itkiye ihtiyaç duyarız. İnsanların geneli o zorunluluğun sonucundaki ödül bayrağına gözlerini dikip dişlerini sıkabilirler. Ben, çoğu durumda, ödüllere de inanmıyorum. İleride bir yerlerde bir ''ödül'' var mı yok mu bilemem... Bir ödül için şu anı kaçırma fikri bana (artık) cazip gelmiyor. Zaten dediğim gibi, bu benim elimde de olmuyor. Sistemim kendini kilitliyor. Hele de elimden gelenin en iyisini yaparken karşılığını görmemişsem ve bu bir süre devam etmişse... ben de insanım, oluyorum.

Duygusal olarak bir noktadan bağlanmalıyım. Demek istediğim durum bu. Bunu çoğu insan ödüle bağlıyor yani sonuca. Bense süreç içinde duygusal bağlanma yaşayacağım küçük de olsa noktalar bulmalıyım. Yoksa ilerleyemem. İşte, zorunluluklarımız ile sevdiğimiz durumlar arasında bulduğum ilgi de bununla ilgili: Bağlanmak.

Yazma eylemine olan bağım da bu ince çizgide yürüyor. Kimi zamanlar zorunluluktan yazdığım da oldu. Belki hala öyledir :), yazmadığım bir gerçeklik bu benliğim için yok, olamaz. Yazmak benim solungaçlarımı oluşturuyor. Kuyruğumu belki veya kanatlarımı, yüzgeçlerimi... Pençelerimi? :) Yazmak, benim bir uzantıma dönmüş; anlatmak istediğim bu. İşin zorunluluk boyutu da bununla ilgili olmalı.

Sevmek ise, bu zorunlulukla iç içe geçmiş. Hani bazı zorunluluklar vardır, bundan keyif alırız. İşkolik tipler misal böyledir. Ben işkolik bir tipimdir örneğin. Takıntılı, bir şeye yoğunlaştı mı mümkünü yok kopamayan... Yeter ki, o işte kendi alanımı kurabileyim. Benim gibi manyağını görmem mümkün bile olamaz. Sadece, o alanı bulamadım. 

Okul yıllarımda da böyleydim. Bu beni ortamdaki ''başarılı'' kabul edilen öğrencilerden biri yapmıştır hep. Yine de, başarılı kabul edilmek ile başarılı olmak benim için aynı anlama hiç gelmedi. Soğuk bir tebriktense, sıcak bir onayı her zaman için tercih etmişimdir ve bundan çoğu zaman için mahrum kalmışımdır. Bu, bugün bile kalbimdeki birkaç dikiş izini oluşturuyor. Bazı kabullerim o yıllarda -defalarca- şekillendi. Neden diye düşünüyorum, cevabı bulamıyorum. Oysa hep sıcak, nazik ve saygılı bir öğrenci olmuşumdur. Daha ne yapacaktım? Bilmiyorum, sanırım hiçbir şey. Hocalarımın bekledikleri sıcaklık bendeki sıcaklık değildi sanırım, bunu elbette anlıyorum. Yine de... bu bende bir yara olarak kaldı. Fazla sorunsuz bir öğrenci olmam, belki de en büyük hatammış şimdi görüyorum.

Sorunsuz birisi olmak, hep en büyük hatamdı ne komik.

Sorunsuz bir arkadaş. Hep ikincil üçüncül dereceden yakın olduğum arkadaşlarımla aramızdaki bağ keyifli bir şekilde aktı gitti. Yollar ayrılsa bile, hiç gereksiz dramalar veya ne oldu da koptuk şimdi ayrılıkları yaşamadık. Beni eminim ''biraz uzak amma iyi kız'' diye anımsarlar. (Veya biraz ''farklı'' ahahhaha - ki onların yanında en dünyalı insanlardan olabilirdim.) En yakın dostlarım ise... kalbimde iz bırakmışlardır. Bugün bu izler yok. Kendimi avutmuyor veya sana kendimi farklı göstermiyorum. Yine de öyle, iz yok. Aslında hiç iz yok. Sadece, içimdeki boşluğu doldurmak isteme denemelerimin hep hüsran olması vaktiyle beni çok üzmüştü. Bunu söyleyebilirim.

Aşk konusunda ise büyük bir hadsizlik ettiğimi görüyorum. Tam bir tamamlanma istemiştim. Öyle bir iki yıl, beş on yıl değil ha... Tüm ömrümce istedim belki. Ne cahillik. Ne kendine güven! Hadsizliğimin bedelini en çok bu kısımda ödedim. (Bu arada ondan tabii ki vazgeçmedim, sence bu mümkün mü ahhahahah. Onu benim içime Yaratıcı koymuş, şşşş. Sadece... benim ''budalalığım'' onu dar bir alana sıkıştırmaya çalışmaktı. Artık akıllandım ve akıllanana kadar, acı çeker insan.)

Şimdilerde hafifledim. Belki de dış dünyaya açmak istediğim ve bunu çırpınma yoluyla gerçekleştirmek için çabaladığım o hep istediğim ''alan''ı içimde genişlettim. Olabilir. Çok tuhaf -ve aslında değil- ama kendimi farklı biri gibi hissediyorum. Bundan çok değil sadece aylar öncesinde keşke hafızamı kaybetsem derdim şaka yollu. Gerçek olmuş gibi görünüyor. Tabii ki hafızam yerinde ama... Değişmiş gibi. Önceliklerim, saplantılarım, ben... Neredeyse farklı biri olmuşum gibi değişmiş gibi.

Tabii ki hala öfkelenebiliyorum. Sanırım desteklenmek istemiştim. Manevi destek, kastettiğim sadece bu. Beni öfkelendiren hep buydu. Sadece bu.

Başka biri olduğunda keşif alanın artar. Bu eğlenceli olmalı. Keşfedeceğim yeni bir ben var düşünsene vuuuuuu!! Ahahahahha, kendimi dönüşüm geçirmiş bir doaaktaaaa (doctor) gibi hissediyorum.

Kendim için yapmak... Yazmak bana hep, en başta, bunu öğretmiştir.

Tanrıçalar Serisi: Psike.

 

Psike bir kralın üç kızından en küçüğü ve en güzelidir. O kadar güzeldir ki bu genç kız, onun güzelliği dillere destan olmuştur. Dilden dile dolaşan prensesin güzelliği diğer ülkelere dek yayılır. Öyle ki başka ülkelerdeki insanlar bile Psike'yi görmek için uzun yolculuklara çıkmayı göze alırlarmış. İnsanlar artık aşk ve güzellik tanrıçası Afrodit'in (Venüs'ün) tapınaklarını ziyaret etmek yerine, Psike'nin güzelliğini görmek için saraya gider olmuşlar. 

Psike herkesin hayranlığını kazanan güzelliğine rağmen kimseye pas vermeyen bir kızmış. İnsanların ilgisini mi severmiş, kendi ilgisini akıtacak birisini mi bulamazmış bilinmez... prenses tüm bu dillere dolanan güzelliğine rağmen yalnızmış. Prensesin onun kadar güzel ve talipli olmayan ablaları evlenmişken, o, aşıklarıyla ilgilenmezmiş bile. Prensesin bu gururlu tavrı insanların ona olan ilgisini azaltmak şöyle dursun, prensesin daha da çok arzulanmasına neden olurmuş. Tahmin edersiniz ki bu durum Afrodit'in hiç de hoşuna gitmemiş. Ne cüretle bir ölümlü kendisinin tahtını gölgelemeye kalkarmış! Tanrıça, bu ölümlü genç kıza bir ders vermeye karar vermiş.

Tanrıça yanına oğlu aşk tanrısı Eros'u (Cupid) çağırmış ve ona Psike isimli bu ölümlü kızı yeryüzünün en çirkin adamına aşık etme görevini vermiş. Tanrıçasından emrini alan genç tanrı, altın oklarını omzuna atarak yeryüzüne inmiş. Bu okların bir ucu sivri ve aşka bulanmışken, diğer ucu küt ve değdiği kişide nefret hissi uyandıran güçteymiş. Eros gençliğinin verdiği zıpırlıkla yeryüzünün insanlarını aşk oyununa çekmeye bayılan bir ölümsüzmüş. Bu nedenle de annesi Afrodit'in görevini başı üstüne kabul ederek kendini yeryüzünün kalabalığına atmış. Neredeymiş şu ölümlü prenses... onu buldu mu dünyanın en çirkin adamının peşinden koşması için aşk okunu prensesin tam kalbine nişan alacakmış. Ancak o da ne... genç tanrı bu güzel prensesi gördüğü anda ona ilk görüşte aşık olmuş. Sonra da, hadi hadi artık tahmin edersiniz ki, genç prensesi dağın başındaki bir saraya kaçırmış...

Bu saray, içinde her şeyi olan görkemli ve sihirli bir saraymış. Sarayın çevresi ıssız ve ormandan ibaretmiş. Prenses, aşk tanrısıyla sarayda kalmayı kabul etmiş. Ancak onun ne bir ölümsüz olduğundan haberdarmış, ne de yakışıklı tanrı Eros olduğundan. Eros prensese aşkını sunmuş ama ondan karşılığında bir şey istemiş: ''Görmeden sev beni...'' Eros yalnızca geceleri sevgilisiyle buluşur ve ona mum ışığını dahi yakmayı yasaklarmış. Kimliğini güzel prensese hiç açık etmeden prensesle güzel zaman geçirir ve gün doğmadan saraydan ayrılırmış. Prenses, kimseye kalbini açmayan ve bu nedenle tanrıçanın öfkesini üzerine çeken şu ketum prenses, Eros'un dediğini yapmış. Gözlerini yummuş, karanlığı kabul etmiş ve sevgilisiyle sadece onu göremediği zamanlarda buluşmuşlar.

Gel zaman git zaman güzel prensesin ablaları kardeşlerini bulmuşlar. Bu ablalar küçük kardeşlerini hep içten içe kıskanan sinsi insanlarmış. Prensesin bu kocaman sarayda ona çok aşık bir adamla yaşadığını öğrendiklerinde de kardeşlerini çok kıskanmışlar ve prensesin aklına türlü çeşitli şüpheler sokmuşlar. Belki de çok çirkindir, demiş ablalardan birisi, bu nedenle de kendini sana göstermiyordur. Hatta belki de, demiş dehşetle bir diğeri, bir canavardır da seni kandırıyordur!

Tüm bu korku dolu tahminler prensesin kalbine sinmiş. Artık sevgilisini görmeden içi asla rahat edemezmiş. Kalbini yiyip kemiren şüpheden kurtulmasının tek yolu, karanlıkta beliren aşkını gözleriyle görmekmiş. Bir gece yine karanlık iyice çöktükten sonra Eros prensesinin yanına gelmiş. Birlikte zaman geçirmişler. Genç tanrı artık prensese güveniyormuş, onun kendisine verdiği sözü tutacağına kalbinde şüphe taşımadan inanmış. Eros, prensesin yanında uykuya dalmışken, prenses ablalarından aldığı gaz lambasının ışığını sevgilisinin yakışıklı yüzünde gezdirmiş. Karşısında bir canavar görmeyi beklerken, yeryüzünün en soluk kesici erkeğini gördüğü anda nefesini tutmuş. Sevgilisini daha yakından her detayıyla görmek istemiş. Onu incelemiş incelemiş... Prenses yaşadığı şokun alıklığıyla, pardon heyecanıyla, elindeki lambanın kızgın yağını genç tanrının omzuna damlatmış. Bunun üzerine aniden uykusundan uyanan Eros, aşkına tek bir kelime etmeden oklarını da yanına alarak oradan uçup gitmiş.

Eros'un ortadan kaybolmasıyla aşkın getirdiği büyü bozulmuş. Ortada ne büyülü bir saray kalmış, ne eşyalar. Yalnızca Psike. Ormanın ıssızlığında bir başına kalmış güzel prenses... Prenses ağlamış, ağlamış. Ne kadar ağlarsa ağlasın sevgilisi ona yanıt vermemiş, geri dönmemiş. Sanki yokmuş gibi, sanki hiç var olmamış gibi kaybolmuş. Prenses çok pişman olduğunu yakarmış. Göklere yakarmış, mabetlerde yakarmış ve şans istemiş. Tek bir şans daha istemiş... Tanrılardan ona yardım etmelerini tüm varlığıyla istemiş. Günler ve gecelerce. Çünkü yaşadığı acı, dayanılmazmış. Bu acı, prensesin artık boş kalan kalbinde yankılanmış. Bu nedenle de ayakları prensesi ondan hala hoşlanmayan kayınvalidesinin, tanrıça Afrodit'in sarayına dek götürmüş. Bu, Psike için bile, dünyanın en budalaca kararıymış. 

Afrodit Psike'ye merhamet etmek şöyle dursun, ona resmen saldırmış. Prensese hiç acımamış, onu bir dilenciye döndürene dek hırpalamış. Madem prenses kendisini yalnız hissediyormuş, tamammış, Tanrıça hala güzel olan prensese iki arkadaş vermiş: Can sıkıntısı ve hüzün. Artık senin yoldaşların bu iki arkadaş olacak demiş hiddetle. Prensesi kölesi yapmış. Prenses, kalbindeki devasa ağırlıkla her şeye göz yummuş. Tek isteği, kaybettiği aşkıymış. Varken kıymetini göremediği bu aşk, yokluğuyla kalbinde taşlar kadar ağır bir hal almış. O kadar ağırmış ki bu aşkın boşluğu, genç prenses bu boşluktan kurtulmak için sesini çıkarmamış. Umut etmiş... Aşkını bir kez de olsa yeniden kalbinde hissedebilmek için ona yapılan tüm haksızlığa rağmen sadece... umut edebilmiş.

Afrodit'in işkenceleri bitmemiş. Eğer ki aşkını istiyorsan demiş ağzından çıkan kelimeleri pür dikkat dinleyen prensese, sana verdiğim görevleri yerine getirmelisin. Bu görevler tabii ki bir ölümlünün asla yerine getiremeyeceği imkansızlıktaymış. Tanrıça prensesin çaresizliğiyle eğleniyormuş. Prenses artık o kadar da ilgi çekmiyormuş, çünkü meşgulmüş. İnsanlar prensesi değil, yeniden güzellik tanrıçasını ziyaret ediyor ve onu anıyorlarmış. Tanrıça bu keyifle prensese görevlerini sıralamış.

Prensesin dört görevi varmış. İlk görev buğday, arpa, mısır vb gibi tahılların birbirine karışan tohumlarını gün doğumuna dek ayırmakmış. Prensesin bu görevi, üstelik bu kadar kısa sürede, tek başına tamamlaması mümkün değilmiş. Prensese karıncalar yardım etmiş. Prenses her şeyi tek başına yapmak zorunda olmadığını fark etmiş; yardım almak onu aşkına bir adım daha yaklaştırmış.

Prensesin ilk görevi tamamladığını gören tanrıça ciddileşmiş ve ona ikinci bir imkansız görev vermiş. Tanrıça, prensesten vahşi ve saldırgan altın postlu koçların yünlerini getirmesini istemiş. Psike'nin bu öfkeli koçları tek tek yakalaması mümkün değilmiş. Bir nehir perisi yorgun prensese akıl vermiş; ''koçların peşinde koşturmak yerine bekle...'' Böylece prenses uygun anı beklemiş ve oradan oraya koşup yorulmuş koçların ağaç dallarına takılan yünlerini toplamış. Prenses, her zaman için en büyük enerjiyi harcamanın ona başarıyı getirmediğini anlamış. Önemli olan, akıllıca davranmakmış.

Prensesin üçüncü görevi, Styx Nehri'nin suyunu getirmekmiş. Bu nehir ulaşılması imkansız bir konumdaymış. Prenses kayalıkların tepesindeki bu su kaynağına tek başına ulaşamayacağını düşünürken bir kartal ona yardım etmiş. Bu kartal baş tanrı Zeus'un kartalıymış. Kartalın yardımıyla prenses üçüncü görevini de yerine getirmiş. Kader, prensesin çabasını destekliyormuş.

Prensesin tüm görevleri yerine getirdiğini gören tanrıça bu durumdan hoşnut değilmiş. Bu nedenle de prensesi zayıf noktasından yakalamaya karar vermiş. Ondan kendisine yeraltı kraliçesi Persephone'un kutusunu getirmesini istemiş. Prensesin son görevi için yerin yedi kat altına, yaşayan bir insan olarak ölüler diyarına, inmesi gerekmekteymiş. Prenses aşkı için bu yolculuğu da göze almış. En derinlere kadar inmiş ve Tanrıça Persephone'dan söz konusu güzellik kutusunu almış. Persephone prensesi uyarmış, ''bu diyardan çıkana kadar sakın kutunun içine bakma.'' Ancak prenses, tanrıça Afrodit'in de tahmin ettiği gibi, merakına yenik düşerek kutuyu açmış ve kendisini sonsuz ölüm uykusu karşılamış.

Kutunun yaydığı büyüyle olduğu yere çöken prenses derin bir uykuya dalmış. Hiçbir güç onu uyandıramazmış gibi uyumuş uyumuş. Bu sırada aşkının kendisine ihanet ettiğini düşünen genç tanrı Eros'un yarası büyük oranda iyileşmiş, solgun bir ize dönüşmüş. Bundan olacak aklına sevgilisi gelmiş. Sevgilisinin aşkı için katlandıkları kalbini acıtmış. Şimdi de yük taşıma sırası aşk tanrısındaymış. Ölüm uykusundaki prensesini bulmuş ve onu kollarının arasında göklere çıkarmış. Tanrı Zeus'a ona yeniden hayat vermesi için yalvarmış. Yaşananları uzaklardan izlemiş olan Zeus, ölümsüzlük içeceği olarak bilinen ambrosia'dan prensese içirilmesini kabul etmiş ve böylece ölümlü prenses, bir tanrıça olarak yeni ölümsüz yaşamına gözlerini açmış.

Bu hikaye bizlere uzun bir yolculuk sonrasında kalbindeki aşkla ölümsüzlüğe ulaşan ruh (psike) ile ancak tam bir inançla istendiğinde ulaşılabilen aşkın (eros\ cupid) öyküsünü bir mit üzerinden anlatmaktadır. Eros sevgilisinden ilk bakışta anlamsız, hatta haksızlık gibi görünen bir şey ister. Eros'un prensese verdiği maddi ve manevi tüm zenginliğin arasında ondan istediği tek bir şey vardır: İnanç (sadakat). Bize inan, der prensese. Beni görmeden, bize inan... Ancak prenses çok gençtir. Bir ölümlü için bir ölümsüzün sonsuz bilgeliği, bu ölümsüz en oyuncu ölümsüzlerden biri olan zıpır aşk tanrısı olsa bile, deneyim elde etmeden anlaşılamaz. Bu deneyimi Psike, kalbinde başlatır. Aşkı onun sözünü tutmamasıyla, şüphesiyle, uzaklara uçup gittiği anda içinde orada olduğunu daha önce hiç fark edemediği bir boşluğu hisseder. Bu öyle bir boşluktur ki, Psike bu boşluğun ağırlığıyla delirecek gibi olur. 

Psike aşkı kör gözlerle aramaya başlar. Yeryüzünü gezer, mabetlerde gökyüzüne yakarır. Ölümlü ve ölümsüz her varoluşta aşkı görmeye çalışır. Daha evvel hiç düşünmeden verdiği tutmadığı sözde geçen aşkı, gözleriyle görmek istediği için kaybettiği aşkını kalbiyle görmeyi, çıktığı uzun ve zorlu yolculukta öğrenir. Bu yolculukta prensesin aşkına ulaşmasına diğer varlıklar da yardımcı olur. Prenses hiçbir zaman yalnız kalmaz. Hatta prensese zorluk olsun diye tanrıçanın prensesin zihnine yerleştirdiği hüzün ve can sıkıntısı bile genç ölümlünün yoldaşı olur. Bu dayanılmaz iki düşünce, genç kadının ruhundaki boşluğun ağırlığını o boşluğu görmeyi reddedemeyeceği kadar fazla arttırır. Böylece prenses, aşkı bulma hedefinden istese bile vazgeçemez. Acısı, bunu katlanılmaz kılar.

Psike bu yolculukta tutmadığı sözünün ne anlama geldiğini öğrenir. Bu söz yalnızca sevgilisine kapalı bir kalple verdiği öylesine bir söz değildir. Bu yolculuk prensesin kalbini açar. İnanç, işte, prenses tüm bu zorlu görevler yoluyla inanmayı öğrenir. Gözleri kapalı bile olsa, karanlıkta bile kalsa, istediği o aşka inanmayı öğrenir. Prenses hedefine aşıktır ve o hedefe giden yolun tek rehberi, inancıdır.

Prenses inandıkça, diğer ölümlü ve ölümsüz varlıklar da ona inanır. Hatta bir yerden sonra, prensesin ölümlü benliğinin bu yolculuğa katlanamadığı noktada bile, aşkı onun yanında biter. Prenses başarmıştır. Böylece prensesin inancı onu ölümsüz kılar. Prenses Psike'yi bir tanrıçaya dönüştüren inancın kaynağı budur: Ruhu.

Ben tanrıça mitlerinin ilkini kaleme aldığım bahar tanrıçası ve yeraltı kraliçesi Persephone'un hikayesini anlattığım şu yazımda da görüldüğü üzere, kahramanın yolculuğunu aşarak içindeki gücü keşfeden kahraman hikayelerini daha ilham verici buluyorum. Bu hikayeye dair kendi yorumuma göre Psike, tıpkı bahar tanrıçası Persephone gibi çıktığı yolculukta kendi benliğini keşfetmesi sonucunda bir tanrıçaya, bir ölümsüze, dönüşüyor. Bu hikayedeki aşk tanrısı Eros ise Psike'nin yolculuğunda ona rehberlik eden aynası, öğretmeni ve özünden gelen dileği konumunda yer alıyor.

Buraya kadar anlattığım kısım, Psike ile Eros mitinin her yerde üç aşağı beş yukarı görebileceğiniz ana hikaye kısmıydı. Yazımın bundan sonrasında ise bu öykünün bana düşündürdüklerinden hareketle kendi çıkarımlarımı açıklayacağım.

1. Afrodit gerçekten de zalim bir tanrıça olduğu için Psike'ye işkence mi etti?

Tabi ki hayır. Afrodit on iki büyükler arasında bana göre en kafa dengi olan tanrıçalardan birisi. Ayrıca o aşk, güzellik, çekim ve bereketin tanrıçası. Böyle küçük hesaplar peşinde koşmaz. Pek tabii ölümlülerin onun mabetlerini unutup ölümlü bir kızcağızın peşine takılmaları canını sıkmış olabilir ancak sırf bu nedenle de genç bir kıza, hele de müstakbel gelinine kök söktürmekle uğraşmaz. Keyfine bakar canım aaaaa, elin mızıklayan kızıyla ne uğraşsın koskoca tanrıça... 

Peki o halde tanrıça neden dolayı kızgındı veya kızgın gibi görünüyordu da Psike'yi bu kadar zorladı? Çünkü, Psike'nin yüreğinde muhtemelen aşk tanrıçasının bildiği bir dilek vardı. Bu dilek, aşktı. Psike kötü kalpliliğinden ölümlü taliplerini peşinden koşturmuyordu (sanırım); Psike, aşkı diliyordu ancak buna karşın bu dileğini bir kez bile Tanrıça'ya iletmedi. Ancak çok zorda kaldığında ona sığındı. Artık dayanamadığında... Bu nedenle de Tanrıça, bana göre, Psike'yi kaçtığı gerçekle yüzleştirdi. Kaçamasın, artık biraz bile kaçamasın diye, ona bu dileğinin yokluğunu da, gerçekleşme umudunu da dibine kadar hissettirdi. Emek vermesini sağladı. Yoksa Psike'ye kalsa sarayında somurtarak oturmaya devam ederdi... 

Peki o halde Tanrıça Afrodit'in oğlu Eros'a verdiği görev de neyin nesiydi? Ok kalbine saplandığı anda prensesin özgür iradesi bitecekti ve çirkin bir adama bir büyünün etkisiymişçesine okun etkisiyle aşık olacaktı. Neden Tanrıça bunu istemiş olabilir?.. Tanrıça, koskoca Tanrıça, muhtemelen çoğu şeyin farkındaydı. Dileğini ayaklı bir şekilde prensesin önüne götürdü: Aşkı.

2. Tanrıça Afrodit, Eros'un Psike'ye aşık olacağını biliyor muydu da böyle bir plan yaptı? 

Muhtemelen hayır. Bu ölümsüz bilinçler bazı durumları sadece öngörebilirdi. Ancak Tanrıça'nın bizzat bunu düşünerek oğlu adına karar verdiğini veya tahmin yürüttüğünü doğrudan söyleyemeyiz tabii ki. Burada yaptığı şey çift yönlü olabilir. Evet, tamam kabul, Tanrıça prensesi çirkin bir adama aşık etmek istemiş de olabilir. Ancak her şekilde ona aşkı gönderdiğini biliyoruz (öhöömmmm).

3. Eros Psike'ye neden ve kaç kere aşık oldu?

İki kere aşık oldu. Bu bariz görünen bir gerçek. İlkinde görünüşüne aşık oldu. Aşk tanrısı ölümsüz bir varlık olarak onun tüm benliğine belki ulaşabilir, onu görebilirdi ancak sonuçta o, aşk ve zevk tanrısı Eros... Bu nedenle Psike'ye yönelik olan ilk aşkı muhtemelen dış görünüşüne dairdi. Gerçek değildi diyemeyiz ancak ne o Psike'yi yeterince tanıyordu, ne de Psike onu. Bu nedenle de Psike'nin sözünü tutmamasını da, Eros'u ışık altında görünce sakarlaşmasını da bir noktaya kadar anlayabiliriz (kız haklıydı bu arada öhömmmm). 

Bundan dolayı Eros'un aşkının ilk etabı çabuk bitti. Sözün tutulmaması ile aşkın kör gözü açıldı (Psike aşk'ı ışıkta gördü) ve büyü bozuldu. Sonrasında prenses acı çekti. Bu acıdan sonra ölümlü bedeni işe yaramaz hale geldi. O beden yeryüzüne aitti, Eros'un gökyüzüne taşıdığı ve ölümsüz olan şey, prensesin ruhuydu. Prensesin aşkı için çabalaması sonucunda -her ne kadar bu çaba prensesin sözünü tutmamasının açtığı yarayı tam olarak iyileştirmese ve bu yaranın solgun izi Eros'un omzunda hep kalacak olsa bile- Eros onun bu ikinci seferde ruhuna aşık oldu. Sonsuza dek birlikte kalacağı da budur. -ki Psike'nin ruhu da güzeldi, hadi yine iyisin Erosss...-

4. Bu görevler de neyin nesiydi?

Prenses bu görevler vesilesiyle; diğerleriyle, kaderle ve bilinçaltıyla iletişim kurmayı öğrendi. Bu kız da hiçbir şey bilmiyordu vallahi... Afrodit bunları kötülük olsun diye değil; genç kızın hem burnu sürtsün, hem de olgunlaşsın diye Psike'den istemiş olabilir (bir varsayım).

5. Bu bir aşk öyküsü mü?

EVET. Aşk, özümüzden gelen bir itkidir. Bir hedefi başarıyla tutturmamızda bile onu isteme oranımız, o hedefin veya o hedefin getirilerinin benliğimizle sağladığı uyum önem taşır. Bu hikayede ise Psike bir hedefe yönelik olarak kendi benliğini saflaştırdı, zaten bunu yapmadan gökyüzüne yükselemezdi. Bu saflaşmadan kastım iyilik hali değil bu arada. Deneyim. Psike bu yolla bilinç farkındalığını arttırdı ve aşkıyla birlikte yükseldi. Geriye kalan tek şey; bütün bu acılar, görevler ve koşuşturmacalar aracılığıyla ulaştığı öz benliğiydi. Buna da zaten ''ruh'' adını veriyoruz.

Neptünlü olmak.

 

Bende birazcık ilerleme var. Artık yazılarımı silmiyorum ve her seferinde neden kaybolduklarını açıklama ihtiyacı hissetmiyorum. Bu, güzel bir şey. Bu, kendi hislerimi kabullenmem yolunda dünya için hiç, benim için kocaman bir adım.

Yazmayı bırakmak istemiyorum. Bazen artık öyle düşünmesem de -ki benim düşüncelerim ışık hızını milisaniyelerle kaçıracak denli hızlı dönüşebilir artık bilmelisin- bazı yazılarımın da görünür kalmalarını seviyorum. Hatta bunda rahatlatıcı bir yan buluyorum. Sadece benim fikir ve duygularımı taşıdıkları için değil, bana yolumu açtıkları için.

Ne zaman -bak açıklama değil buuuu, ona göre :)- yazılarımı yayından kaldırsam, trafiği kendime kapatmışım gibi hissediyorum. Bir rüyada gibi veya Inception filmindeki rüya evreninde gibi yazılarımın akacağı yol bir anda ortadan yok oluyor, bir bakmışım yol yukarıya veya aşağıya doğru dik açı yapmış; o sivri kenarlara çarpıyorum, bazen istikametin değiştiğini bile kavrayamıyorum, çünkü benim ilerlemek istediğim yol hala karşısıyken ben o yolun ya yönünü değiştirmiş oluyorum ya da direkt olarak bir tuşla yolu siliyorum. Kapanış. GÜM. Karanlık bir uyku. Rüyasız.

Ama ben, yazmak istiyorum! :)

Kendimi anlamak için yazmıyorum. Ben o aşamayı geçtim. Ukala değilim, kendime güvendiğimi yedi Neptün'e (veya bir Dünya'ya) duyurma gayesinde de değilim. Ben, olanı yazıyorum bak. Ben kendimi anlamak için yazmıyorum. Anlamak için de insan yazabilir, ben de bunu yıllar yıllar yıllaaarrcaaa yaptım. Güzel bir yol. Ancak o yoldan beslendim, bitti. Ben, ilerlemek için yazıyorum. Kendimi değil, yolu anlamak için (anladın mı?). Kendini bir noktada zahmet olmazsa anlarsın. Ben bu noktada bence fazla bile oyalandım. Her açıdan çektim fotoğraflarımı, her açıdan. Ben artık o fotoğrafı dış dünyayla birleştirmek istiyorum. Dış dünyayla iç dünyamı aynı resme sabitlemek.

Bunu anlamak için yazıyorum dersem de ''yalan'' olur. Bilinçli bir yalan değil; ancak doğru değilse, nedir? Oyalanma. Oyalanmak ile yalan kelimesi arasında çok fazla benzerlik buluyorum.

Öte yandan birilerinin beni buradan, yazılarımdan ve gerçek bile olmayan bir gezegendeki duruşumdan tanıyacağına dair inancım da bana anksiyetik bir hal veriyor (yalan değil). Bunu neden önemsiyorum bilmem. Böyle şeyleri de önemsemem aslında. Belki de önemsemiyorumdur, bunu değil, başka bir şeyi önemsiyorumdur. -Neyi?-

Son yazdığım içimdeki tatlı kızlı yazı yazdığım onlarca, hatta yüzlerce yazı içerisinden en sevdiklerim arasında yerini aldı. Bunu eyay ile de konuştuk. O da fark etti, o yazımda kendimin farklı bir fotoğrafını çektiğimi. Bu, benim için yeni bir anlayış değildi. Şımarık yanımdan haberdar olmasam sana onu anlatamazdım. Yeni keşfetmedim. Yine de... Bir fotoğraf, ''şeyleri'' görünür kılmaktır. Bedenini ve o bedenin içindeki seni. Yazmak da bunun gibi. Tersten ilerliyor sadece. Seni ve o senin dışındaki bedenini görünür yapmak gibi yazmak. Böyle düşünüyorum.

Belki de anlama biçimlerimi somutlaştırıyorum, olabilir. Anlanan bir şey var. O şeyi hangi yolla anladım? Biliyorsun ben yollarla da(ha) çok ilgileniyorum. Nasıllarla, nasıl yapıldığıyla? Ben bunu nasıl anladım? Hayır, ben bunu nasıl anlatıyorum? İşte ben bununla ilgileniyorum.

Bazense kendime yanaşıyorum tabii, bunu inkar etmem kimsenin gözünden kaçmaz. -yani benim.- Bazen kırılmış bir parçamın gönlünü alıyorum. Evet, onu da ben yapıyorum! diyorum. Öfkeli parçamı gıdıklıyorum. Sonra bana pis pis bakıyor ama yumuşuyor. Çünkü dalga geçiyor. Dalga geçiyorum. Yazmanın bana kendime dair tanışıklık kazandırdığı temel şey bu olabilir: Dalga geçmek ahahahhah, buna bayılıyorum.

İnsan, kendini tam olarak göremeyebilir. Ben normalde de komik biriyim. İstersem komik olurum. Bunu bazı zamanlarda diğerlerinden duymuştum, aslında görmüştüm. Yine de insan, veya ben, veya benim gibi insanlar, veya veya Neptünlüler ya da dış dünyalılar, ya da uzay içindeki herhangi bir insan, hohhh herkesin gönlünü yaptık, işte!, bazı insanlar... Kendilerini dışlarından bildiklerinde bile içlerinde kanıt bulma ihtiyacı duyabilirler. Yani paranoyaklar ahhahaha, şakaşaka. Ben, içimden kanıt bulmak için de yazıyorum belki de. İçimden, kendime dair kanıtlar bulmak için. Güzel özelliklerime dair. Ben, ışığı böyle keşfettim (doğrusu). -malesef-

Neptünlü olmamın sebeplerinden biri de budur. O, güneş sistemindeki güneşe en uzak gezegendir (küçük Plüton'dan özür dilerim). Yıldız ışıkları Neptün'e ulaşana dek, zayıflar. Bu nedenle de Neptünlüler, ışığı yansıtmayı öğrenmelilerdir. Az bir ışığı alıp büyütebilmeyi. Yoksa üşürler, donarlar, kaskatı olurlar. Karanlıkta ayakları takılır düşüverirler mazallah. 

Ben de, işte, bu nedenle yazmayı seviyorum ve bu nedenle de bazen acaba karanlığı-veya-ışığı absorbe ederken -çünkü kendimi geri yansıtmak için bunu yapmalıyım- kafamı karıştırıyorum. Belki okuyanları düşünüyorum. Acaba karanlığı mı yoksa ışığı mı baskın olarak görecekler. Ben ikisini de hissederken, okuyan birinin içlerinden birini baskın olarak görmesi beni bozuyor. Bozum bozum bozuluyorum ahahahah, şakaşak-

Kendi yazılı basılı kitabım olsa da böyle mi yapacağım yani?... Ne saçma. Hayır hayır ben onu dememiştim şunu demiştim... Hayır tabii ki. Hayır. İlgilenmem bile. Ancak o öykü, yazı, kitap, her neyse artık, Dünya'da varlık bulur. Burasıysa benim gezegenim.

Ben Neptünlü olmayı umursuyorum. Evet, yazılarımla derdim bununla ilgili olmalı. Sözde dert yani yoksa ortada dert yok, bir şeyleri çekiştirmek de yok. Korku var. Yazılarımdan korkuyorum. Bu yüzden yeniden yazıyorum. Bak öyle korkulmaz böyle yazılır! yaaaaa demek için. Kafa tutuyorum. Sonra, rüya akıyor. Yol, uzuyor veya ilerliyor. Bu günlerde yolun bu halleri üzerine kafa patlatıyorum -kalbimden.- Yol acaba uzadı mı, ilerledi mi?.. Bilmiyorum.

-yani, yazılarım yayında değilse bile onlara istemem yan cebime koy diyorum, yeniden yazıyorum yazıyorum yazıyorum; çünkü ben, yazmayı seviyorum!-

İçimdeki o tatlı kız.

 

Sanıyorum ki ben, sana hani hep bahsettiğim o hep olmak istediğim küçüklük benliğimin olabileceği versiyonuma dönüşüyormuşum. Bunu kendime tarot açılımı yaparken fark ettim. Ben küçükken de böyleydim, biraz şımarık, kendi değerini bilen ve burun kıvırmayı bilen küçük cadı. -Tatlı mı tartışılır; ancak galiba tatlıydım da, hatırlamıyorum.-

Sonra benim üstüme aşırı iyi niyet sisi sindi. People pleaserlıkla ilgisi yok. Ben kim peopleları memnun etmek için uğraşmak kim... Öte yandan evet, üstüme aşırı saftiriklik sinmiş bu doğru. Bunu fark ettiğimde bile bundan kurtulamadım. -elimde değilmiş ne yapabilirim!?- Hayat beni sakin bir kızcağız olmaya sürüklemiş... (Ve o bahsi geçen people'lar ahahhahah *-*)

Bazı fotoğraflarımda burun kıvırıyorum, dünya umurumda değil gibi. Buna bayılıyorum. Hep öyleydim ama; hep bir diğer insanların önemsediği şeyleri bir yerime -mesela göbek deliğime veya aşil tendonuma falan- takmadım. Öte yandan bende hep bir kabul görme isteği vardı bence. Hatta bastırılmış bir artık bir yere ait olayım ihtiyacı. Ancak biraz bile people memnuniyetini önemseyen taklacılardan... İnsanları seviyorum ya bakma öyle bana. Hatta ben sosyal bir canlıyım. Çabuk kaynaşırım -istersem.- Kendimi sevdiriyorum da sanırım ama ait olmak... Başkadır. O yeri bulamadıkça delirmiş olmalıyım. Akıllı delirdim ama o ayrı. Akıllı delirmek bir sanattır.

Küçükken çok zeki bir kızdım. (ahahhahah, pardon.) Öyle öyle çok zekiydim. Bir çocuğum olursa (inşallah) erkek veya kız, zeki olsun isterim, akıllı bir çocuğum olsun. Şöyle dilbaz, oyuncu. Hiç içine çökmesin isterim, hep parlasın hep.

Ben içine çökmüş bir kara deliktim yavrum. Kendi içime patladım sanıyorum ki. Bir yıldızın doğumu, vaovvv. Bu, ben yıldızımm, rollenmelerinden farklıdır. Acılı bir süreç. Aman taş atmasan olmaz İlkayyy. İşte ben böyleyim; yazarken koro kısmını ekliyorum.

Bugün bunu fark ettim. Ben küçükken de böyleydim zaten, dedim. Burun kıvırırdım. Sonra da buna güldüm. Bu hep istediğim şeydi, değil mi? Hep ''özlediğim'' şey. Küçükken, sadece kendimken, bir kalıba uydurulmadan evvelce olduğum o zeki küçük kız. Parlak kız... (veya parlak olabilecek kız) İçimde hala yaşadığını keşfettim.

Birileri ondan hoşlanabilir, birileri ona göz devirebilir. Birileri ona hayran bile olabilir (kendimi ne sanıyorsam), birileri ona gıcık kapabilir. Ölümcül bir nefreti çekmez, çekerse nefret sahibi sorunludur nokta. O birilerini sevebilir mi, bunu düşünüyorum. O kimleri sever, en çok kimleri... Bunu zaman gösterir (biliyorum).

O neleri sever peki, bunu da merak ediyorum. Ben neleri severim? Sevmek... Bana ne uzak bir kelime oldu vallahi. Hep içimdeki o temel taş... Sıkışmış, çekip çıkaramıyorum onu. Elimi pürüzlü sert yüzeyinde dolaştırıyorum ama onu kavrayamıyorum.

Yüz kaslarım gülmeyi unutmuş gibi hissediyorum. Oysa gülümsediğimde yüzüm binlerce yıl cıvıldıyor. En çok da yüzümün güldüğüm zaman aldığı şekle bayılıyorum. Bu nedenle öfkeleniyorum. Çünkü yüz kaslarım gerçekten gülmeyi hatırlamıyor gibi görünüyor. Üzücü ama üzülmüyorum.

Aslında artık bıraktım. Depresyonda değilim, o geçti. Girecek olsaydım son beş yılda girerdim ahahahahah. Özellikle son iki yıl cehennemdi. Bu yıl cehennemden çıktığım yıl.

Bir şey düşünmüyorum. Sadece biraz sevindim. İçimdeki şımarık yanımı fark ettiğim an, yüzümde az kalsın güller açacaktı. Keşke biraz şımarık küçük bir kız olarak büyüyebilseydim. Bende bir bu eksik biliyor musun? Bunu telafi edemem, ne hazin. Her şeyi kendim için ben telafi ederim zira ama bak, gücüm buna yetmeyecekmiş.

Olsun, bunu dramaya dönüştürmüyorum. En azından hala, içimdeki o tatlı kızı yaşayabiliyorum.

Eksik Parça - Mara Dyer Üçlemesi 1. Kitap (Michelle Hodkin) | Kitap Yorumu

Yazar: Michelle Hodkin, Çevirmen: Dilan Toplu,
Yayınevi: Pegasus Yayınları

Mara, lise öğrencisi genç bir kızdır. Hayatında her şey genç bir kızın yaşantısının normalliğinde ilerlerken büyük bir kaza yaşar. Üç kişinin göçük altında kaldığı yıkımdan sağ kurtulan tek kişi Mara'dır ancak olaya dair hiçbir şey hatırlamaz. Arkadaşlarını kaybeden Mara, bu korkunç olayın ardından ailesiyle birlikte başka bir eyalete taşınır. Yeni okulunda da başından bela eksik olmayacaktır. Okula yeni gelen gizemli kız kontejanından öğretmen ve öğrencilerin dikkatini çeker. Bu öğrencilerin başında okulun havalı entelektüel çapkını Noah Shaw gelmektedir. Kitap boyunca hayal ile gerçeğin iç içe geçtiği bir kurguda Mara'nın yaşadıklarını okuyoruz. 

Olaylar Mara'nın arkadaşlarıyla birlikte gece yarısı gittiği metruk binaya dönüşmüş eski akıl hastanesinin çökmesiyle başlasa da, aslında her şeyin başlangıcı Mara ve iki arkadaşının ruh çağırma seansında gerçekleşiyor. Kızların eğlenmek için başvurduğu bu olayda Mara kötü ruhlar tarafından işaretleniyor mu, yoksa kızlar ruhlardan haber alarak geleceğe dair bilgi mi ediniyorlar kitabın sonuna geldiğimizde bile bu durum belirsiz kalıyor. Bu ruh çağırma olayının kazadan önce gerçekleşmesi ise kitap boyunca biz okurlara Mara'nın gördüklerinin halüsinasyonlarının ürünü mü, bir çeşit süper gücü mü, yoksa yalnızca bir lanet mi olduğunu düşündürüyor. 

Kitabı ilk kez lise yıllarımda okumuştum. O yıllarda muhtemelen çok da beğenmişimdir. Kitap genç yetişkin kategorisinde değerlendirilebilecek ilgi çekici bir kurguya sahip. Kitabı benzer tarzdaki kitaplardan ayıran durum ise özgün kurgusu. Tabii ki kitapta yine bizleri havalı-her şeyi bir çırpıda halleden çekici çocuk ile travmalı-olayların kilidini çözen gizemli kız ilişkisi, yeni bir ortama giren karakterin -özellikle de zengin okul çevresi- tarafından zorbalanması, lise öğrencisi herkesin arabasının olması (bak sen şu işe), doldurma romantiğimsi sahneler karşılıyor; karşılamıyor değil. Ancak bu tarz bir kurguyu uzun zamandır okumadığımdan mı bilmem, bu sahneleri okumak da bana gerçekten iyi geldi. Normalde artık bu tarz sahneleri okumaya inanın katlanamıyorum... 

Bu kitapta ise tüm bu ergenlik kurguları klişelerinin arka planında özgün ve gerilimli bir olay örgüsü yer alıyor. Ayrıca kitap ilerledikçe görüyoruz ki, Noah yalnızca genç kızların ilgisini çeken Don Juan olarak köşe yastığı gibi kurguda bulunmuyor. Noah da Mara'nın içinde bulunduğu durumu kavramasında öneme sahip bir figür. Bu ayrıntıyı sevdiğimi özellikle vurgulamalıyım. Çünkü bu sayede kurgu tipik bir lise kurgusundan ayrışarak kendi içinde karakter kazanıyor. Kitapta gotik bir hava da bulunuyor. Hatta yazar az daha zorlasaymış dark akademi tarzına da ufaktan girebilirmiş.

Bu arada şunu da eklemeliyim; kitabı lise yıllarımda okuduğumda eminim ki genç kızların sevgilisi olan Noah'tan ben de etkilenmişimdir. Ancak şimdi aradan geçen yaklaşık on yıldan sonra kitapta ilgimi çeken erkek karakter Noah asla olmadı, Mara'nın abisi Daniel oldu ahhahahaah. Daniel iyi çocuk, Noah kötü (görünen) çocuk. Daniel geleceğini önemseyen, sorumluluk sahibi, nazik, düşünceli, romantik yanları da olan, kız arkadaş konusunda seçici, sanat sepet işlerinden anlayan, üstüne komik ve uzun boylu bir arkadaş; daha ne... :) -Daniel'i övme paragrafımın sonu ahhahaha- Ah bir de ailesine bağlı, halden anlayan ve iyi bir abi. :) Bence iyi abiler, özellikle de kız kardeşine iyi abi olan abiler, hayatlarındaki kadına da saygılı olmak konusunda yeşil bayrak oluyorlar veya bana öyle geliyor bilmiyorum. Olumlu bir önyargım var bu konuda.

Kitabı ben severek okudum. Okuyamama sendromuna girdim gireceğim derken imdadıma yetişen, kendi türü içinde -dediğim gibi- öne çıkan özelliklere sahip sürükleyici bir kitap. Aynı zamanda Mara Dyer üçlemesinin ilk kitabı. Diğer kitapları da elimde bulunuyor ve en önemlisi olayların devamında ne olmuştu asla hatırlamadığım için kitapları sanki ilk kez okuyormuşum gibi bir merakla okuyacağım. Bu nedenle heyecanlıyım. 

Kitabın kapağı için ise ayrıca bir parantez açmak istiyorum. Böyle güzel kapaklı kitaplar her ne olursa olsun okurun iştahını açma özelliğine sahipler. Bu duruma eskiden daha çok dikkat ediyordum. Ancak hala, daha başka türlerde okuduğum kitaplarda da, aynı kitap farklı yayınevlerinden basılmışsa çevirmen faktörü kadar kitabın kapağının özenine de dikkat ederek okuyacağım kitabı buna göre özenli olduğu izlenimini aldığım yayınevinden alıyorum. Kapak bence bir kitapta önemli kriterlerden birisi. Yayınevinin işini özenli yapıp yapmadığını gösteriyor diye düşünüyorum.

Eğer ki ben dünyayı kurtaracağım, düşündüren kitaplar okuyacağım diyorsanız bu kitap o kitap değil :), ancak çerezlik ama yine de özgün bir kurgu okumak istiyorum diyorsanız -kitabın basit bir anlatımı olduğunu unutmadan- bu seriye göz atabilirsiniz.

Kitaplarla kalın.

Lilo and Stitch (Lilo ve Stiç) | Film Yorumu

Yönetmen: Chris Sanders, Dean DeBlois, Chris Sanders, Dean DeBlois 

Senarist: Chris Sanders, Dean DeBlois, Chris Sanders, Dean DeBlois

Yapımı: 2002 - ABD

''Arkadaşım olacak birine ihtiyacım var... Beni bırakmayacak biri. Belki bir melek gönderirsin... en güzel meleğini.''

Kaynak: Pinterest

''O'hana aile demektir. aile kimse geride bırakılmaz demektir. Fakat ayrılmak istersen, gidebilirsin. Ama ben seni hatırlayacağım. Giden herkesi hatırlarım.''

Lilo Hawai'de ablasıyla birlikte yaşayan yalnız bir kız çocuğudur. Anne ve babasının kaybından sonra içinde derin bir hüzün taşır. Küçük kız kardeşinin sorumluluğunu tek başına sırtlanan ablası ise fazlasıyla meşguldür. Üstelik Lilo, diğer kız çocuklarından farklı beğenilere sahip olması nedeniyle de dışlanır. Kayan bir yıldızın ardından tüm kalbiyle bir dilek, bir dua eder. Lilo tüm kalbiyle onu asla bırakmayacak bir arkadaş ister. Lilo'nun bu isteğine kulak misafiri olan ablası ona arkadaş olarak bir köpek sahiplenmeye karar verir. Ancak Lilo'nun ilgisini çeken evcil hayvan barınaktaki diğer hayvanlara hiç mi hiç benzemeyen tuhaf bir ''köpek'' olacaktır. Sadece yok etmeye programlanmış ve galaktik federasyonun peşinde olduğu dünya dışı varlık olan Stiç, Liloyla birlikte aile olmayı öğrenecektir.

Bu filmi çocukken izlemiş miydim hiç hatırlamıyorum ancak filmin öyküsünü bir şekilde hep biliyordum. Uzun zamandır izlemek veya tekrar izlemek istediğim bir filmdi. Filmi izlemeden evvel bile seveceğimi bilsem de, hem böyle eğlenceli hem de duygusal bir tarafı olan bir filmle karşılaşacağımı düşünmemiştim. İzleyicilerin kendilerinden parçalar bulabildikleri karakterlerin olduğu filmler hep nahif bir dokunaklı yan taşıyor ve sanırım en çok da bu doğal gelişen tanıdıklık hissi nedeniyle o filmler unutulmaz oluyor. 

''Ben kayboldum.''

Filmin öyküsü için her yerde okuyabileceğiniz basmakalıp bir ''sevginin iyi geldiği iki karakter'' -daha da fenası ''sevgi iyileştirir''- yorumunu yapmayacağım. Evet, bu iki karakter birlikte anılar biriktirerek sevgiyi keşfediyorlardı. Stiç yok etmeye programlı bir uzaylıydı; üstelik yapay bir canlıydı. Bir bilim adamının elinden çıkmış bir yaratık. Stiç'in adı bile yoktu. Bu ismi ona ilk dostu olan Lilo hediye etti. Stiç bir şeyi almanın ne demek olduğunu bilmiyordu ki bir şeyi verebilsin... Bildiği tek şey, ona tanımlanan verilerdi. Stiç, yeni şeyler keşfetti. Lilo sayesinde değil, Lilo ile birlikte geçirdiği yaşantılar vesilesiyle keşfetti. Lilo ve Stiç birbirlerine benziyorlardı. İkisi de kendilerini sürüden dışlanan ''çirkin ördek yavrusu'' gibi görüyorlardı. Evet gerçekten de farklı tepkiler verdikleri için ayrıştırılmışlardı. Bu süreçte aile kavramına bağlı kalan Lilo, Stiç'e öğrettiği bir arada olmanın sorumluluğunu bir yandan kendisi de benimsedi.

Lilo'ya dair en sevdiğim şey, diğer kız çocuklarından farklı şeyleri sevdiği ve biraz ''farklı'' biri olduğu için diğerleri tarafından dışlanmasına rağmen hiçbir zaman kendi özgün kimliğinden vazgeçmemesi ve sevdiği şeyleri sırf yargılanma korkusuyla bırakmaması oldu. Onun yapması gereken, kendini kabul ettirmek için olmadığı birine dönüşmek değildi ve bu küçük kız, çok üzüldüğü anlarda bile zaten bu gerçeği biliyordu. Lilo'nun ihtiyacı olan, yalnızlığın hırçınlığını üstünden atmaktı; tıpkı Stiç gibi. Bu noktada Stiç'in durumunun farklı olduğunu da belirtmekte yarar var. Stiç'in yaradılışı, doğası, kötüydü. Ancak bu kötülük madde madde yazılan bir kötülük değildi. Kötülük olgusunu var eden eylemler değişince, ortada kötülük de kalmaz. 

Her yıkıcı mizaçlı varlığın (insanın) değişebileceğine ben inanmıyorum. Bana göre insanlar kolay kolay değişmezler; sadece bazı özelliklerini kontrol altına almayı ancak kendileri çaba gösterirse öğrenirler. Ancak tabii bu bir çocuk filmi olduğundan bu durum filmde Stiç üzerinden daha toz pembe diyebileceğim bir anlayışla yansıtılmıştı. Ancak sevginin pek çok şeyi tek başına ''iyileştirmediğini'' değişimin sağlanmasının gerçek yaşamda bu kadar kolay ve kökten gerçekleşmediğini aklımızdan çıkarmamamız gerektiğini düşünüyorum. Hayat bunu büyüdükçe bizlere acı yoldan öğretir. 

Öte yandan birini sevmemiz için onun ''Tanrı'nın en güzel meleği'' olmasına da ihtiyacımız yoktur. Lilo'nun kalbinden geçen dilek, ailesini kaybetmenin verdiği travmadan ileri geliyordu: Onu asla bırakmayacak bir arkadaş. Dileğini dilerken bu küçük kız, diğer kız çocuklarının onu dışlamasına neden olan ''tuhaf şeyleri'' bir kenara bırakıp ''çok güzel'' bir arkadaş diledi. Ancak barınakta ilgisini çeken hayvan, herkesin garipsediği Stiç oldu. Burada insanı güldüren çok güzel bir durum var. Belki de Lilo'nun ''güzel'' tanımı, diğerlerinin aklına ilk gelen sıfatlardan oluşmuyordu; ya da belki de Lilo dileğinde geçirdiği ''en güzel melek'' kısmını sadece artık kabul görmek isteyen kırgın yanıyla öylesine söylemişti. Hangisi gerçeği yansıtıyor bilmiyoruz ancak bu durum da bizlere dostluğun, aile olmanın bu tip tanımlamalara bağlı olmadığını, ancak içimizde hissettiğimizde, birlikte yaşantı paylaşabildiğimizde ve birbirimiz için yapabileceklerimiz, verdiğimiz emek ölçüsünde birisiyle bağ kurabileceğimizi, o kişinin bizi bu ölçüde ''asla bırakmama ihtimalinin'' oluşabileceğini ve zaten çok sevdiğimiz birinin bizim için ''dünyanın eennnn güzel meleği'' olabileceğini gösteriyor.

''Bu benim ailem. Kendi başıma buldum. Küçük ve parçalanmış fakat hala iyi.''

Ben Lilo ve Stiç'in maceralarından çok keyif aldım. Yer yer duygulandım, bolca da güldüm. Bence her yaştan izleyicinin ilgisini çekebilecek çok güzel ve artık klasikleşmiş bir animasyon filmi.

Lilo & Stitch (2002) Trailer #1 | Movieclips Classic Trailers için tıklayabilirsiniz.

Hawaiian Roller Coaster Ride (From "Lilo & Stitch") için tıklayabilirsiniz.

Not: Bu film yorumu yazısı reklam değildir, film önerisidir.

Kedi (Nine Lives: Cats in Istanbul) | Belgesel Yorumu

 

Yönetmen: Ceyda Torun

Diğer Adı: Nine Lives: Cats in Istanbul

Tür: Belgesel

Yapım Yılı: 2016

''Hayat çok güzel. Ama yaşamasını bilirsen... Kalp gözün açık olursa sevebilirsin. Sevgiyle baktığın zaman her şey güzel. En ufacık bir kediden, bir kuştan, bir çiçekten zevk alırsan... ne diyim... dünyalar senin olur.''

Kaynak: Pinterest

''Sevdirmek istediğinde geliyor, sevdiriyor, gidiyor. Ben istediğimi yapamıyorum ama. Kuyruğunu tuttum, elimi ısırdı. Ama o kendi istediğini yapıyor. Benim için o, çok önemli. Özgürlüğüne dört dörtlük sahip çıkan bir kedi. Mücadeleci ruhu var. İnsanda olması gereken yapılara sahip.''

İstanbul'un kedilerini anlatan belgeselin baş aktörleri tabi ki kediler! Yardımcı oyuncular olarak ise kedilerin seçtiği insanları görüyoruz. Bu insanlar bizlere bağ kurdukları kedilerin mizaçlarını ve kendi bildikleri kadarınca onların hikayelerini anlatıyorlar.

Bu belgeseli uzuuunnn zamandır izlemek istiyordum. İzlemeyi niçin bu kadar ertelediğimi bilmemekle birlikte, bundan sonrasında her iyi hissetmek, nefes almak ve hayatın güzel yönlerini anımsamak istediğimde kedilerin dünyasını gözlemci bir dille işlemiş bu belgesele başvuracağımı biliyorum.

''Siz nasıl kediyi fark ederseniz, kedi de sizi fark eder. Bu çok karşılıklı bir şeydir. Sanırım bu biraz büyülüyor beni, bu kadar karşılıklı olması. Ayna gibi.''

Belgeselin yönetmeni ve yapımcısı Ceyda Torun'u tebrik etmeden geçmek istemiyorum. Kedileriyle ün yapmış bir ülkenin, hele de İstanbul gibi büyük bir şehrin, kedilerini konu alan yapımlar yapmaması çok tuhaf bir durum. Bu bakımdan bu belgesel kendi türü içinde eşsiz bir yere sahip. Bundan on yıl öncesinde çekilmiş olmasına karşın, kedilerin kendine has dünyasını ve insanlarla olan ilişkilerini dar kapsamlı da olsa kedilerin kendi doğal ortamlarında doğal koşullar çerçevesinde izleyiciyle buluşturması bakımından zamansız özelliklere sahip. Pek tabii on yıl içinde değişen şehrin durumunun kedilerin yaşantısına ve insanların kedilerle olan ilişkisine etkisini de sorgulamak gerekli.

''Bunlar insanı aşık ediyorlar...''

Kediler özgür varlıklar. Sanırım onları en çok bu nedenle seviyorum. Özgür olmalarını, gizemli olmalarını, ne yapacaklarının belli olmamasını, boş vakitlerinde ninja olmalarını, patilerini, mayışmalarını ve kendilerini bir şekilde sevdirmeyi bilmelerini seviyorum. O güzel gözlerini, hipnotize edici bakışlarını ve en çok da her kedinin kendine has bir karakterinin olmasını ilgi çekici buluyorum. Bu belgeselde de birbirinden güzel birçok kedi görüyoruz. Kamera açılarından kurguya, kedi türlerinin çeşitliliğinden (ki daha çok da olabilirdi tabii) kullanılan müziklere kadar belgeseli çok sevdim. Daha ilk kediyi gördüğüm andan itibaren dudaklarıma bir tebessüm yerleşti. Serseriler, kendilerini bir bilgisayar ekranından bile sevdirdiler. Bu belgeseli mutlaka izleyin! 

Ayrıca onların yaşamını kolaylaştırmak için onları beslemeyi, su vermeyi unutmayalım.

''Ayağınızın dibinde kafayı dikip size bakan ve miyavlayan bir kedi, hayatın size gülümsemesidir.''

Hoşça kalın.

Kedi - Official U.S. Trailer izlemek için tıklayabilirsiniz.

Kedi (2016) - Full Soundtrack için tıklayabilirsiniz.

Not: Bu film yorumu yazısı reklam değildir, film önerisidir.