Akıl Çıkmazı - Mara Dyer Üçlemesi 3. Kitap (Michelle Hodkin) | Kitap Yorumu

Yazar: Michelle Hodkin, Çevirmen: Dilan Toplu,
Yayınevi: Pegasus Yayınları

Yazımda Mara Dyer serisinin üçüncü ve son kitabını yorumlayacağım. Dolayısıyla yazımda serinin ilk iki kitabına dair spoiler yer alacaktır. Seri hakkında bilgi edinmek için diğer kitapların yorumlarına göz atabilirsiniz. Serinin ilk kitabı olan Eksik Parça'yı şurada ve ikinci kitabı olan Bıçak Sırtı'nı da burada yorumlamıştım.

Başlangıçta Mara gözlerini yatılı tedavi merkezi Horizons'ta açıyor. Doktor Kells'in üzerinde uyguladığı birçok ilaç sonrasında bilinci bastırılan Mara'ya yardım edebilecek tek kişi kendisiymiş gibi görünüyor: Genç kıza aynadan bakan ve onunla konuşan yüzü. Bu yüz Maraya pek de dost canlısıymış gibi gelmese de, kendisini unutmamak için silinmeye başlayan anıları arasından tutunabildiği tek parça da bu yüz oluyor. Ancak Mara'nın hastaneden firar edebilmesi için bundan fazlasına ihtiyacı var. Umutsuzluğunun yerini kafa karışıklığının aldığı bir anda Maraya en büyük düşmanlarından biri olan Jude yardım ediyor.

Hastanede onunla birlikte kapana kısılı kalan arkadaşları Jamie ve Stella ile birlikte Jude'un yönlendirmelerini yerine getiren Mara'nın tek istediği ise tüm bu deliliğin arasından Noah ile birlikte sıyrılmak. Noah ortalarda görünmüyor, pek çok gizem yıllara yayılan belgelerin arasında bulunmayı bekliyor. Mara'nın yanındaysa yalnızca arkadaşları ve kontrolünde olduğundan emin olmadığı acımasız benliği var. Kitap boyunca Mara ve diğer gençlerin yeteneklerinin kaynağını, yaşadıklarının nedenlerini ve bu karmaşadan kurtulmak için yaşadıklarını okuyoruz.

Uzun zamandır bir seriye ait olan kitaplar okumamıştım. Seriler hep gözümü korkutur. Kitapların devam bölümlerini takip etme baskısından dolayı artık normalde bir seriye ait olan kitaplara da yaklaşmıyorum. Bu seri ise benim için sürükleyici bir diziyi maraton yaparak bitirmek gibiydi. Genç yetişkin türünde olan seride fantastik\ paranormal ögeler yer aldığı gibi, bu gerçeküstü temaların arka planı psikolojik nedenlerle açıklanmaya çalışılmıştı. Seriye dair en sevdiğim ve bu seriyi kendi türü içinde ayrıştıran nokta olduğunu düşündüğüm özellik ise tam olarak bu psikolojik arka plandı.

Serideki kitapların genel olarak basit bir dili olsa da -ki bence bu nedenle İngilizce aslından okumak da düşünülebilir- bu basitlik benim için rahatsız edici bir yapıda değildi. Bazı anlatılarda dilin basitliği yavanlık ile açıklanabilir, bu tip kitaplarda ise sadece basit bir anlatı tercih ediliyor. Özetle amaç zaten bu! :) Bu basit anlatımı nedeniyle -sade demezdim, doğru ifade basit- akıcı bir anlatıma, özgün ve katmanlı kurgusu ile sürükleyici bir kurgu akışına sahip bir seriydi. Bir seriydi diyorum çünkü bana göre serinin tüm kitaplarında akıcılık ve sürükleyicilik özellikleri korunmuştu.

Bu kitaba dönersem, bu kitabın diğer iki kitaba göre en azından ilk yarısında geride kaldığını düşünüyorum. Anlıyorum, artık serinin son kitabı olduğu için yazar karakterlerin yaşadıklarının aslının ne olduğunu açıklama kaygısına kapılmıştı ancak bu durum kitabın serinin diğer iki kitabına göre -seriyi tamamlayıcı ve tanımlayıcı özellikler göstermesiyle birlikte- daha geri planda kalmasına neden olmuştu. Yine de kitapta Jamie ve Stella başta olmak üzere diğer yan karakterlerin de seslerinin çıkmasını ve kurguda ön plana alınmalarını sevdim. Özellikle de Jamie her hayata lazım İsviçre çakısı gibi bir arkadaş mübarek. (Ayrıca bence en güzel ''yeteneğe'' sahip olan da kendisiydi.) Stella ise hayatımızın bir döneminde tanıdığımız, belki kafa kızdı dediğimiz ve sonra yollarımızın ayrıldığı arkadaşlarımızdan biri gibiydi. Bunu da sevdim. Birileriyle bir zamanlar aynı yolu yürümüş olmamız, sonsuza kadar bir arada olmamızı gerektirmiyor. Bazen iyi veya kötü, yollarımız ayrılır. Beklentiler uyuşmaz ve biz ayrı ayrı yollarımıza devam ederiz.

Biricik centilmenim Daniel'i kitabın ilk yarısında hiç görememek biraz canımı sıktı. Hani hoşlandığınız çocuk ortamda mı diye göz gezdirirsiniz ve onu görünce ''ha buradaymış'' rahatlaması yaşarsınız ya, işte, Daniel'in gelişi bende benzer bir etki yaptı. Kendisi seri için kilit olan karakterlerden olmasa da, gördüğüm başrol kumaşına sahip olan en hoş yan karakterlerden birisiydi. Hatta bu seri diziye veya filme uyarlansaydı Danielcilerin sayısı Noahçılarla yarışırdı öyle söyleyim.

Noah da kitabın ilk yarısında pek ortalarda görünmüyordu ancak esas çocuk kendisi olduğu için ben de Mara kızımız gibi çıkar nasıl olsa bir yerden rahatlamasına sahip olarak onunla zaten ilerleyen sayfalarda karşılaşacağımızdan emin bir şekilde okumaya devam ettim. Böyle diyorum ama ben Noah'ı seviyorum. En çok da aşık hallerini seviyorum. Hatta, biliyorum haksızlık ama banane, Noah Maraya bu kadar aşık olmasaydı, kendisi bu kadar bile ilgimi çekmezdi.

İtiraf ediyorum, ben bazı konularda toksik bakış açısına sahibim ancak sağlıklı olanın hangisi olduğunu bildiğim için en başta kendimi kandırarak toksik olana burun kıvırıyor ve çevreme bilgiçlik taslıyorum. Örneğin Mara ile Noah aşkı, daha önceki kitap yorumumda da söylemiştim, toksik ötesi bir aşk. Ancak her gençlik -ve hatta onlarınki için ergenlik de denebilir- aşkı böyle değil midir? Hatta bence aşk böyledir, toksiktir. Bencil olmayı gerektirir. Ben bu ikilinin aşkına dair en çok da bunu sevdim: Bencilce olmasını. Bunu burada bırakacağım. ''Akıllıca'' veya ''sağduyulu'' başka bir açıklamaya bağlamayacağım. Çünkü en azından şu anda, bilgiçlik taslamak istemiyorum.

Ancak onların aşkı niçin ''toksik'' statüsünde yer alıyor, bunu da sorgulamak istiyorum. Evet, iradelerini aştığı, diğer herkesi önemsemeyi bıraktıkları ve kendilerinin bile ötesinde birbirlerine bağlandıkları için. Düşünmeden sevdikleri için. Hem şefkat, hem tutku, hem güven ve hem de bencilliği aynı anda bir aşka sığdırdıkları için. Serinin başından beri şunu düşünüyorum... Mara aşkları için dünyayı yakardı, Noah ise bu aşk için kendini bile yakardı. Bahsettiğim irade kaybı da burada devreye giriyor. Noah'ın aşkı yıkıcıdan çok korumacıydı denebilir, yıktığı tek şey kendisiydi. Mara'nın aşkı ise bencil olandı; çünkü bu aşk için göze almayacağı şey yoktu. Tüm dünya yıkılsa, geriye yalnızca Noah ile ikisi kalsa bile Maraya yeterdi. Hatta belki de asıl istediği buydu. :) Bunun için Marayı suçlayabilir miyiz? Ben suçlamazdım; çünkü onu anlıyorum. 

Ayrıca onu, onları, haksız da bulmuyorum. Tamam bir şeyleri yakıp yıkmalarına da gerek yok. Zaten zorunda kalmasalar bunu da yapmazlardı. Ancak, neden başkaları için kendilerini ve aşklarını feda etmelerini onlardan bekleyelim? Bencilce veya değil, neden kendilerini seçtikleri için kötü karakter olsunlar? Özellikle de Mara... Mara yıkıcı bir süper güce sahip bir kız. Ancak ben uzun zamandır onun kadar kararlı, çünkü yaptıklarının sorumluluğunu alan bir karakter görmemiştim. Mara iyi biri olmaya çalışmıyordu; o, ondan beklenen iyilik ve kötülük tanımlarının ötesinde kendisiydi ve tüm seri boyunca başkalarına zarar verdiği anlarda bile yalnızca adil olanı yapmak için çabaladı. Aynı zamanda en çok bedel ödeyen de Mara'ydı. Mara bu yeteneği kabul sürecinde eski kabullerinden, eski benliğinden vazgeçti. Kabuk değiştirdi. Ben sadece bunun için bile Mara karakterini seviyorum.

Mara ile Noah aşkına dair değinmek istediğim bir ayrıntı daha var. Her ne kadar onların aşkının aceleye getirildiğini düşünsem ve özellikle de ilk kitapta -ve hatta ikinci kitapta bile biraz- bu durum bana tam olarak geçmese de... Bu kitapta bende bu aniliğe yönelik taşları yerine oturtan bir farkındalık oldu. Onların aşkı için anahtar kelime ''tutku'' veya ''mecburiyet'' değildi. Onların ilişkisini ve bundan öte aşkını tanımlayan kelime, kabuldü. Onlar birbirlerini oldukları halleriyle kabul ettiler. Olabilecekleri veya kafalarında yarattıkları halleriyle değil. Yaptıkları veya yapmadıkları şeylere rağmen birbirlerini oldukları gibi gördüler ve kabul ettiler. İlk bakışta toksik gibi görünen bu aşk, aslında gerçekti. Evet bu bir genç yetişkin kitabı olduğu için idealize edilmişti ancak özünde çok önemli bir noktayı vurguluyordu: Birini olduğu haliyle görmek ve sevmek. Aslında tüm bu doğaüstü olayların kalbinde bile bence bu vardı: Aşk. Onlar yin yang gibilerdi.

Bu seriyi mevcuttaki kitap haliyle de seven çıkacaktır. Bence, en başından beri ifade ettiğim gibi, kendi türü içinde kaliteli bir seri. Ayrıca özgün bir fikri olmasını ve olabilecek en az klişeye kapılma haliyle bitirmesini -sıfıra yakın olmasa da- takdirle karşılıyorum. Ancak bu tip kitaplara burun kıvıranlar da çok biliyorum (biri ''bazen'' benim - artık). Yine de bu serinin bir uyarlaması olsa eminim çoğu kişi bayılarak izlerdi. İnstagram reelslerinde ve Ekşi Sözlük entrylerinde az bilinen cevherler tanımlarıyla kendisini bolca görürdük ve herkes de bu seriyi izlemenin verdiği açıkça ifade edilmemiş bak ben böyle pek bilinmeyen bir film izledim havalarını yaşardı. Hal böyleyken, bir film veya dizi olsa çok övülebilecekken, kitap formundaki halinin eleştirilmesi ve ''ergenlik kurgusu'' etiketine hep açık kalması bana ikiyüzlüce geliyor.

Karakterlerin özel güçlerinin bastırılması gereken durumlar olduğunun düşünülmesi ise hem yeteneğin sahibi olan karakterlere, hem de diğer insanlara daha çok zarar verdi. En yıkıcı güce sahip olan Mara için bile Noah en başından beri onda bir sorun olmadığını, bu yeteneğin onun bir parçası olduğunu söylüyordu ve bu yeteneğin utanılacak veya atılması parçalanması yok edilmesi gereken bir şey olduğunu düşünmüyordu. Haklıydı, bu yetenek Mara'nın dna'sının bir parçasıydı. Asıl olan yeteneğin ne olduğundan öte, Mara'nın onu nasıl kullanmayı seçtiğiydi. Çünkü yeteneklerini yönlendirmek kişinin kendi sorumluluğundadır. Karar almak bir zorunluluksa bile, alınan kararda kişinin kendisinin söz hakkı ve sorumluluğu hep bulunur. Bu bakımdan baştakiler en başından beri çocuklara\ gençlere acı çektirmek ve bu yetenekleri istenmeyen durumlar olarak görmek yerine onlara yetenekleri konusunda bilinç kazandırma yolunu seçselerdi, süreci daha hasarsız atlatabilirlerdi. Yine yıkıcı mizaçlı insanlar çıkabilir ve yeteneğiyle çevresine zarar verenler olabilirdi ancak hepsinin aynı tepkiyi vereceği fikri acımasızca bir durumdu. Çünkü bu karakterler neye sahip olduklarını bile bilmiyorlardı ki o yetenekleri düzgün yönetebilsinler...

Serinin çok katmanlı bir akışa sahip olması ise baştan sona gizem unsurunu ön planda tutmuştu. Ön planda Mara ve diğer gençlerin süper güçleri yer alırken, yan konular bu ana konunun nedenleri konusunda tahminde bulunmamız için seri boyunca açık kapı olarak gizemli bırakılmıştı. Bu yetenekler bir lanet veya bir gen mutasyonu olabilirdi. Diğer yandan bu sebebe neden olan durum da diğer yan karakterlerin Mara'nın yaşamında ne rolde olduklarının çözülmelerine bağlıydı. Mara'nın bilincini kaybettiğinde gördüğü büyükannesinin anıları, Doktor Kells'in arkasında kimlerin olduğu ve joker gibi beklenmedik anda öne çıkan Lukumi'nin kim olabileceğinin iç yüzünü son ana kadar öğrenmememiz bu puslu atmosferin oluşmasında etkiliydi. 

Serinin kitaplarının baskısının ve kapak tasarımlarının da kaliteli olduğunu eklemeliyim. Her yayınevinin belli bir yayın tarzı oluyor. Pegasus Yayınları'ndan son yıllarda çıkan kitaplarını hiç takip etmedim ancak 10'lu yaşlarımın tamamında (ve biraz da 20'li yaşlarımın başında) bu yayınevinden çıkan kitapları ilgiyle takip ederdim. Fiyatları eski yıllarda da diğer yayınevlerinin biraz üstünde olsa da genel olarak baskı kalitesine hep özen gösteren bir yayıneviydi. Bu tabii ki bir reklam değil ve dediğim gibi son yıllarda nasıl ve ne kalitede kitap bastıklarını bilmiyorum. Ancak eski yıllarda alıp okuduğum tüm kitaplarının baskılarının gerek kapak tasarımı, gerek sayfa kalitesi bakımından kaliteli olduğunu ve editöryal kısmın da genel olarak özenli yapıldığını, düşük cümlelere veya yazım noktalama hatalarına pek rastlamadığımı söyleyebilirim.

Benim genel olarak baştan sona beğendiğim bir seriydi. Ayrıca seriyi yıllar evvel ilk kez okuduğum için daha önce altını çizdiğim ve hatta post-it yapıştırdığım kısımlara denk gelmek bana nostaljik hissettirdi. Yanılmıyorsam bu kitapları ilk kez karakterlerle yaşıt olduğum on altı yaş civarımda okumuştum. Şimdi aradan geçen on yıldan sonra hem artık benden bir hayli küçük olan karakterle, hem de on yıl önceki halimle karşılaşmak güzel bir süreçti. 

Kitaplarla kalın.


Anımsamak.

 

Hep hafızamın güçlü olmasıyla övünürdüm. Oysa geçmiş zamana dair belleğimin arasına sıkışmış ve zamanın içinde yutulmuş pek çok unuttuğum kişinin, olayın ve durumun olduğunu fark ettim. Bu tabii ki doğal bir şey ama geçmişte zaman geçirdiğim birini unutmak pek benim başıma gelecek bir durum değildir diye düşünüyordum.

Bir tetikleyici, zihnimizde kullanılmadığı için arka plana itilmiş geçmiş anıları su yüzüne çıkarabiliyor. Örneğin alakasız bir kelime, boşluğa daldığımızda gözümüze çarpan alakasız bir cisim... Belki karmaşık sesler veya bir müzik... Bu hatırlatıcıların o an için anlam taşıyan parçalar olmalarına gerek bile yok, yalnızca geçmişteki anları ilişkilendirebileceğimiz tınılar barındırmaları yeterli.

Bu da bana şunu düşündürüyor, demek ki hatırlayamadığımız anılar aslında silinmiyor. Karanlıkta kalıyorlar tanımını da pas geçeceğim. -Lobların arasına sıkışıyor, beyin kıvrımlarımızca yutuluyor, yarışmadan eleniyor demem bile daha olası.- Ancak bir şekilde arkada kalıyorlar. Zihnimizin kıyılarına çekilebilirler, tam orta yerde de durabilirler; bu önemsiz. Sadece onları görmüyoruz. Kabak gibi ortada olsalar bile onların üzerlerine belki güncel, belki bizi daha çok tetikleyen başka durumlar yükleniyor ve böylece ortada kabak gibi dursalar bile bizim için görünmez oluyor bu anılar.

Lise yıllarımdan bir kızı hatırladım. İsmini hayatım boyunca yalnızca onda duyduğuma eminim. Belki de bu nedenle, yaşamım boyunca bir kez daha aynı ismi hiç duymadığım için onu unutmuşum. Tabii bende iz bırakan biri olduğunu da söyleyemem. Ben de onun için hatırladığı bir kişilik muhtemelen değilimdir -aynı şekilde onun da benimle adaş olan birini tanıdığını sanmıyorum.- Ancak onun ismini çok alakasız bir yerde görmemle birlikte zihnimde bir anda bir kayıt tuşuna basıldığını gördüm. Yıllar önceki anlar toplamı çok canlı renkleriyle zihnime doluştu. Zihin ne tuhaf değil mi? Beyin çok ilgi çekici bir organ.

Bazen bazı insanların hareketleri, halleri tavırları, belki mimikleri bile, bize bazı başka insanları anımsatabiliyor. Bu nedenle çoğumuz, benzer deneyimlerin içinde dönüp durma eğilimi taşıyoruz. Bu benzerliğin rastgelelikten oluşmadığını anladığımızda bile...

Ben hep insanlarda, tabii ki yakın çevremde, nasıl bir iz bıraktığımı içten içe merak etmişimdir. Olumlu veya olumsuz bir iz diye basmakalıp bir yerden düşünmek yerine, acaba birilerinin zihninde bana dair hangi renkli görüntüler canlanıyor diye bir merak bu bendeki. 

İnsan başka birisinin anısında nasıl görünür? Aynadaki gibi mi, kameradaki gibi mi? (ahahhahahaha *-*)

Birini anımsamak bence bununla ilgili bir şey. (Sanırım) görüntü oluşturmak için veriye ihtiyaç duyan birisiyim. Hayal kurarken görüntü oluşturmakta zorlanıyorum. Çünkü elimde geleceğe yönelik bana ''güvence'' verecek bir veri yok. :) Ancak geçmişi sanki o anı yeniden yaşıyormuşum gibi canlı, hatta üç boyutlu şekilde zihnimde tasarlayabilirim. Hatta belki yeniden kurgulayabilirim. -Ancak bunu seçmiyorum.- 

Geçmişi anımsamayı belki de bu nedenle eskiden çok severdim (bu yıla, hayır, geçen yıla kadar). Geçmiş tatlıdır. Kötü de geçmiş olsa, bana dokunamadığından aralardaki güzellikleri büyütmek bana uyuşturucu gibi gelirdi. Mayışırdım ve buna izin verirdim. Belki de geçmişte bir çeşit ''veri'' arıyordum. Geleceğim için...

Bunu yok etmenin tek yolu sıfırlanmak gibi görünüyor. Yoksa dönüp duruyorsun; aynı verilerle, aynı ihtimallerle. Oysa bunu istemiyorsun bile. Geçmişte de istemedin, sadece kabul ettin. İnsan neyi kabul ettiğini görür. (Kendime dair şeyler.)

Artık bazı datalara (ahahahha) erişimim kısıtlandı. Sahiden de anımsamıyorum. Anılarım puslu. Belki alakasız tetikleyiciler, bugün olduğu gibi, beni dürtebilir. Ancak en son on yıl önce gördüğüm birini (veya geçen yıl) anımsamamın bence çok da bir önemi yok.

Belki de gelecek için ''veri'' toplama yolum en başından beri bu olmalıydı. Geçmişi deşmek değil, silinmesine izin vermek... (bu kolay değil, olmadı.)

İnsan kendisini nasıl kendisi yaptığını kendine soramıyor. Bu nedenle de, belki de, geçmişine soruyor. Açıkça yapmıyor, yapamıyor bunu; kabulleriyle yapıyor. Geçmişteki deneyimlerinden, anılarından gördüğü kabullerle. Verilerle. Oysa onlar sadece birer dosya. Yıllar önce beyninin kaydettiği bir klasör, bu kadar. Çok mu ruhsuz oldu ne ahahhahahah. Bunu tabii ''sadece'' kötü şeyler için... Hayır. İnsanı kötü şeylerden öte, iyi şeyler veya zaman geçtiği için iyi gördüğü veya gelecekteki verilerinde göremediği için tutunduğu (çünkü inanmadığı) şeyler uyuşturabilir; bu ''şeyler'' geçmişte sanki çok güzelmiş gibi bir yüzüyle görünebilir. -Tabii kötü şeyler de insanı uyuşturabilir, acı biber veya yanan soba etkisi.-

O kızı anımsamama şaşırdım. Bir an, hayatımda o ismi bir tek onda duymuştum galiba ohaaaa, farkındalığıyla o zamanı anımsadım. Diğer arkadaşlarımın yorumlarını, hatta güneşin bedenimde bıraktığı hissi bile... O kişi ne yapıyor merak etmedim. O görüntülerdeki -hani zihnime doluşan- en çok da kendi yüzüm ilgimi çekti. Kendi yüzümü net seçemesem de (insan anılarında veya rüyalarında kendi yüzünü görebilir mi?) halimi tavrımı net görebildim. Bugünkü ben için ilginç bir andı. Demek öyle bir kızdım, diye anımsadım. Tatlı, sıcak, kırmaktan çekinen...

Aslında öyle bir kız mıydım diye düşündüm sonra. Belki de öyle bir kız değildim veya tam olarak değildim ama... o görüntülerde öyle görünüyordum. Muhtemelen pek çok görüntüde böyle görünüyorumdur. -O ben miydim?- (Artık bilmiyorum.)


Yeryüzüyle ilgili bir şey.

 

Birkaç yıl önce bir yazı yazmıştım. Deniz fenerini bulmakla ilgili bir yazıydı. Fenerimi değil, fenerini. Eminim yine yazının akışı bizleri insanın kendi içindeki bir noktaya ulaşmasına getirmiştir. Benim yazılarım hep bu kapıya çıktı.

Bundan olacak, hayatım boyunca yıldızları izlerken hep hüzünlüydüm. Hatta ağlardım. Ulaşamadığım o ışıklarda parmaklarımı dolaştırıp ağlar ve ağlardım. O fenerin varlığını çok küçükken keşfetmiştim. Sekiz yaş civarımı anımsıyorum, dersin ortasında tahtayı defterime geçirirken içime dolan o hissi... Çok ilginç, ama bak sallamıyorum, o an ne duyduğumu, içimde ne duyduğumu bugün bile çok net hatırlıyorum.

Sonra çocukluğun büyüsüne kapıldım. Yıldızların büyüsünü unuttum.

Yıldızların büyüsünü çok daha küçük yaşlarımdayken bilirmişim. Bana öyle anlatıldı. ''Güvendiğim'' birilerini çekiştirip ''bilmem kim bak! yıldızlar orada...'' dermişim. Bunu yaşamayı hep çok istedim. Hayır, birilerini yine kolundan çekiştirip yıldızları göstermeyi değil. -Her ne kadar bunu sayısız kez yapmış olsam da.- Benim istediğim (belki de, evet evet öyle, daha evvel bazı yazılarımda söylemişimdir) küçüklüğümün beni kolumdan çekiştirip bana ''bak! yıldızlar orada...'' demesiydi.

-Bir kişinin olsun bana bunu demesiydi.-

Ergenlik yıllarımda yeryüzünün ışıkları yerine gökyüzünün ışıklarına sığındığımı dik başlılıkla söylerdim. ''Beton yığınları yerine yıldızları tercih ederim!'' Beton yığınlarını tercih edenleri küçümserdim...

Sonra... gecenin ışıklarını gördüğümü fark ettim. Beton yığınlarının ışıklarını. Sözümü geri almam zordu, ben boyun eğmezdim!, yine de... hani yine de... Belki de beton yığınlarının ışıklarını da seviyor olabilirdim...

-Sevebilirdim.-

Gökyüzünün büyüsünü bir daha hiç hatırlayamadım. Bugün bile. En azından artık hayali bir haritayı çizmiyorum. Bunda eğlenceli bir yan olduğunu kabul ediyorum. Belki de eğlenmeyi bilmiyordum, olabilir. Çünkü uzaktı. Yıldızlar, çok sevdiğim yıldızlar (ve yıldızım), bana hep çok uzaktı. O mesafeleri hiç aşamadım. Sanki çok değerli bir şeyi kaybetmişim gibi bir his. Belki de hiç ulaşamamışım gibi. 

Ben yıldızıma sadece, sekiz yaşındayken inanmıştım. Bugün yıldızımda sadece bunu görüyorum.

Yeryüzünün ışıklarını izlerken içimde buruk bir his oluşuyor. Belki hüzün denebilir ancak tam değil. Eksiklik hissi mi bilmem... Belki kabulleniş. Yeryüzünün ışıklarını hep neden küçümsediğimi anlamam. Kabul etmem. Kabul etmem...

Hayatta en çok ihtiyaç duyduğum şey hep, güvenebileceğim biriydi. Birine güvenmeyi çok isterdim. Hatta bir keresinde bu benim rüyama girmişti. Güvenmek, benim rüyamdı.

Yıldızımı çok katı bir netlikle izliyorum. Artık tek gözyaşım buna ait. Keşke böyle olmasaydı, dedim. Bu gece ona dedim. Yeryüzünün ışıklarında gözlerimi gezdirirken, bunu yıldızıma dedim. Çünkü artık onu göremiyorum. İnanmadığım yıldızım, gerçekten de yok oldu.

Belki de ona hiçbir zaman güvenmeyecektim. Belki de birine güvenmek benim için imkansız bir dilekti. Birine, bir şeye... Bir deniz feneri bulmak. Yıldızım asla ulaşamadığım deniz fenerimdi. Beni engin okyanuslarda Titanik'ten geriye kalmış son tahta parçasının üstündeymişim gibi yüzdürdü. Belki bazen birilerinin sandalına konuk olmuşumdur - ancak asla bir gemi değil. Bu can yakmaz. Bu sadece bir yolculuk. Canımı yakan...

Hiçbir şey yok. Canımı bu yaktı ve hala biraz sızısı kaldı sanırım. Çünkü insanlar mızıklanan varlıklar. Benim mızıklanma lüksüm bile yokmuş gibi görünüyor. Bana yıldızım bile... 

Yok. Hayır bununla ilgilenmiyorum. Beni artık yıldızlar hüzünlendirmiyor, hem de hiç mi hiç hüzünlendirmiyor. Onlara yönelik hislerim (beklentim) bitti. Beni, yeryüzünün ışıkları hüzünlendiriyor. Bilmek hüzünlendiriyor. 

Bilmeseydim mızıklanırdım. Kendimden bu lüksü ben aldım.

Deniz fenerleri belki de birer hayaldir. Bence kesin öyleler de senin hevesini kırmak istemedim sevgili okur. Belki senin için hayaller gerçektir, ben bunu asla bilemem.

Ben sadece o ışıkları görebilirim. Ve benim sadece ilerlemem gerekli. Çünkü bana en başından beri hiç yıldız verilmemişti. Ben o insanlardan değilmişim, bunu öğrendim (keşfettim).

Keşke sadece ''öğrenseydim.'' Ben keşfederim. Öğrenmek biraz başkasının peşine takılmak gibi gelir bana. Biri demiş, kim demiş, neden demiş... Keşfetmekse... BEN DEMİŞİM, gibi bir yerden geliyor. Bana öyle geliyor.

Tabii hep yeni bir şey keşfedebilirsin ancak bir kere keşfettiğin durum da orada durur. Yeni keşiflerin bununla ilgisi çoğu durumda -kendini kandırmazsan- olmaz.

Keşke yıldız büyüsünü hatırlamaya uğraşmasaydım. Bu nafile bir çabaydı, bugün bunu biliyorum. Bu benden, deniz fenerimi almış... Bunu keşfediyorum.

Deniz fenerleri -birkaç yıl önce yazdığım yazımdaki gibi- içimizde değildir. Onlar dışarıdan parlar söner. Ne yazık.

Bu bakımdan bir sürü deniz feneri bulabilirsin. Seni heyecanlandıran ve içindeki yön bulmak isteyen noktanı harekete geçiren şeyler. Bunun umutla ilgisi yok. Bu, devam etmekle ilgili. Bu, aslında evet, yaşamla ilgili. Parlaklığı hissedemeyen biri, tam anlamıyla yaşamıyordur.

Yıldız büyüsü de bununla mı ilgiliydi? Lafı buraya çekmeyeceğim, ''artık'' böyle biri değilim çünkü bunu başaramıyorum. Yıldız büyüsü bununla ilgili değildi. Yıldız büyüsünü ben asla öğrenmedim. Bilerek doğmuş olabilirim ama yolda bunu unuttum. Uygun malzemeleri toplayamadım ve büyüyü unuttuğumu çok geç fark ettim.

Parlaklığı hissetmek ise yıldız büyücülerinin tipik özelliğidir. Ben bir ''yıldız büyücüsüyüm'' evet. Ancak her yıldız büyücüsünün yıldız büyüsü yapma şartı yok. 

Bunu çok istemiştim. Bunu pek çok kez doğum günlerimde diledim. Belki de hepsinde, olabilir. Her özel günde, özel anda... Yıldız büyüsü yapabilmeyi dilemiştim bir yıldız büyücüsü olarak. Çünkü bu benim aklıma takılmıştı. Belki de unuttuğum bir şeyi hatırlamaya çalışıyordum çünkü hatırlayamamak bana acı veriyordu. (Olabilir.)

Sadece biraz buruk hissediyorum. Yıldızlara karşı veya yıldız büyüleri nedeniyle değil. Bunun benim bir ''yıldız büyücüsü'' olmamla da -artık- bir ilgisi yok. Bu, sadece hüzün. Yeryüzüyle ilgili bir şey.

-Peki ama yıldız büyüsü ne?-


Üretimin Bir Boyutu: Kendi Gözlerinle Tüketmek.

 

İnsanların tükettikleri ''şeyleri'' neden tükettiklerinin bilincinde olmamalarını anlamlandıramıyorum. Bunu popüler kültür içerikleri kapsamında ele alıyorum (şu anlık). Yanlış olmasın, popüler kültür olayına karşı değilim. Bir ürünü ''popüler kültür ürünü'' yapanın da o ürüne kısa süreçte çok fazla ilgi gösterilmesi olduğunu elbette biliyorum. Bu ilginin sebebi değişken olabilir. Örneğin sadece o içeriği merak etmiş bile olabilirsin. Ben de böyleyim, bir içeriği sadece merak ettiğim için okuyabilir, izleyebilir, dinleyebilir veya o içerik hangi alana yönelikse onu yapabilirim. Ancak ben, bunu neden yaptığımı bilirim. Çoğu kişi bilmiyor gibi görünüyor.

İki gün önce öfke kustuğum (burada) ''papağan tekrarına düşenler'' temalı özgünlük ve sıradansızlık konulu yazımda da aslında bu noktaya değinmiştim. Ki şunu da  eklemeden geçemeyeceğim, o üç takipçili bot hesap benden istediğini ne güzel aldı amaaa... Aklıma geldikçe sinir oluyorum elemana. Söylediği şeye değil (ben yapay zekaya içerik yazdırıyormuşum), bu densizliğine sinir oluyorum. Densiz hesap (kim olduğu bile şaibeliydi), neyse. Benim ''sıradan olmamaktan'' ve ''sıradan olmaktan'' kastım da temelde ilk paragrafta anlattığım durum ve o densiz kardeşime olan öfke nedenimle çok bağlantılı. Bir insan, bir şeyi yapıyorsa bana göre onun temeli olmalı. Kendi sebebi olmalı. Bu milletin asabını bozmak gibi uyduruk bir sebep değil veya herkes şu içeriği tüketmiş ben de izleyim değil; ben neden izlemeliyim gibi bir yerden beslenmeli diye düşünüyorum.

Bak mesela o eleman benim okuduğum kitaplara, izlediğim filmlere de laf atmıştı -La Havle.- Benim izlediğim filmleri ömründe duymamıştır eminim. Şu an kendimi kanıtlama çabasında olmasam da öfkemi bu yolla atma çabasındayım. Özellikle de 17-21 yaş aralığında izleyebildiğim kadar film izledim. O filmleri çok da bilinçli tüketici olduğum kafayla seçmedim kabul. Şu anda bangır bangır eleştirdiğim bir yerden, ortamlarda satılacak kültürel statüm olsun diye seçip izledim. Evet bunu BEN DE yaptım :). Ancak o yaşlarda tükettiğim her içerik, bilinçsizce de olsa, benim kendi sevdiğim ve sevmediğim türleri, anlatım ve kurgu tarzını, diğer insanların yorumlarındaki ''sıradanlığı'' veya ''özgünlüğü'' anlamlandırma becerisi kazanmamı sağladı. Yani, o filmleri izlerken de aslında ya öncesinde ya da izleme anımda, ''kendi sebebimi'' belirleyerek o filmleri izledim.

Örneğin son dönemde ergenliğimde okuduğum bir seriyi okuyorum. Bu serilerden üçer beşer devam da edeceğim bilginize. Belki Açlık Oyunları, Uyumsuz, araya Vampayyyrrr serileri bile eklenebilir. Çünkü canım istiyor ahahhaha, şaka şaka, bakın bu da olabilir. Bu benim sebebimse, şaka veya gerçek veya her ikisi de, ben sadece CANIM ÖYLE İSTEDİ DİYE ergenlik çağımda hüplettiğim genç yetişkin temalı kurguları okuyabilirim. Ama ortamlarda ben Niçe okudum veya Türk Edb.'ndan Sait Faik'in Abasıyanık kitabını... ahahhahaha... Ah bu insanlar! İnsanlar bir kitabı, sıradan veya değil ne okurlarsa okusunlar, bir kitabı kendi gözleriyle değil başkalarına satacakları fikirlerin gözleriyle okuyorlarsa, ben buna saygı duymuyorum. Bir eserde, içerikte, fikirde; tüketici ''kendi amacını'' ''kendi gözlemini'' ''kendi fikrini'' bulmalı. O eseri tükettikten, ağır ağır çiğneyerek veya hüpleterek BENİM İÇİN ASLA FARK ETMEZ, sonra KENDİ SESİNDEN yorum getiremiyorsa o eseri boşuna tüketmiş (diye düşünüyorum).

Hep söylüyorum. Bu zamana kadar insanoğlu anlatabileceği her şeyi ZATEN anlattı. Her şey evet anlatıldı. Mühim olan, evet o da önemli ama, asıl asıl ASIL mühim olan neyi anlattığından öte -çünkü evet muhtemelen anlatıldı- onu nasıl anlattığındır. Anlatılmış bir eseri de bin birinci aynı yorumu getirmek için tüketiyorsan -ki işte bunlar iğrendiğim tayfa olan iyi veya kötü niyetli ŞAKŞAKÇILARDIR- o zaman zamanını boşa harcamışsın. Bunu açıkça ifade etmekten hiç gocunmuyorum. Çünkü görüyorum ki, şakşakçılar daha da gocunmuyor. Bunlar bu dilden anlıyor.

Instagramda samimi bulduğum bir hesap var. Sevdiği dizileri paylaşan bir kızın hesabı (şindi adını unuttum). Genelde Supernatural, Merlin, Lost gibi eski dizileri paylaştığı için içerikleri bana nostaljik hissettirdiğinden onun içeriklerine rastgelmeyi seviyorum. Son paylaştığı gönderilerden birinde de yine eski dizilerden bir seçki oluşturup ''değeri bilinmeyen diziler'' başlığıyla paylaşmış. What dedin çiçeğim? ahahhahahah, gerçekten şaşırdım vallahi billahi. O diziler artık çeyrek asra ulaşmış, belki ufaktan bunu aşmış diziler. Tamam 20 yaş altı falan izlemez artık onları bence ama çoğumuz bir Supernatural'ı biliriz yavvv, yok artık. Carry on wayward sooonnnnn... -tık mı yok?-

Ben de son dönem dizilerini bilmediğimi, hatta sadece o listede yer alan eski dizileri bildiğimi düşündüm. Popüler kültüre pek bir Fransız olduğumu ancak bunu ''popüler kültür mü ıııyyyy'' gibi bir yerden yapmadığımı, hatta popüler kültür olayını çoğu kişinin aksine desteklediğimi -ancak takip edemiyorum- buna karşılık popüler kültür ürünlerini sadece şakşaklanacakları binbirinci aynı yorumu yapmak için sıraya girmek adına tüketen güruha tahammül edemediğimi düşündüm.

Hoh beee.

Yani ben tüketilen içeriğin ve hatta sebep çeşitliliğinin bile ötesinde, o ürünü kendi gözleriyle işlemeyen insanlara tahammül edemiyorum. Benim popüler kültüre karşı da, şakşakçılara karşı da, tahammül edemediğim nokta belki de SADECE budur. 

Ha bir de tabii, bu kişiler, bazılarının ''niş zevkleri'' de vardır ki onlar popüler kültürcülerden bile beterdir zannımca, kendi tükettikleri içerikleri sanki dünyayı kurtarmış gibi pazarlarlar (ben de bunu 16-20 yaşlarımda yapıyordum), diğerlerinin içeriklerine dudak bükerler. Sonra onların tükettikleri -gerçekten kaliteli içerikler de olabilirler bu arada sorun bu değil- içeriklere yönelik kendi fikirlerini ASLA DİLE GETİRMEYİŞLERİNİ görünce beni gülme alır. Tüketmişsin evet, eserin genel felsefesi kültürü ve önceki yorumlara vakıfsın ve olmalısın evet ancak KENDİ FİKRİN YOKSA GERÇEKTEN KENDİ FİKRİN YOKSA HEPSİ BENCE ÇÖP. (oooo fazla mı oldu ne, neyse, onlar da kendi kibirlerine cevap saysın.)

Kendi fikrini ifade eden çok az insan gördüm. Zaten canlı canlı pek göremedim. Bu içimde kanayan yaram oldu ergenliğimde ve 20'li yaşlarımın en başında. Sosyal medya bu konuda bana hep yardımcı olsa da... Kendi fikri bile olmayan insanların kasım kasım kasılmalarına kaç yaşına gelirsem geleyim hep kurulacağım sanırım. Çünkü bu insanlar üretmezler, kopyalarlar. Biz tüketiciler, üretilmiş ürünler üzerinden özgün fikir ürettiğimiz ölçüde tüketim içeriğinin üretim aşamasını güncelleriz. Yani, sadece binbirinci aynı yorumu yapıp ne kadar kültürlü olduğumuzu gösterme yarışına katılırsak, sadece TÜKETİRİZ VE TÜKETİM ÜRÜNÜNÜ KOPYALARIZ. Ancak, bu ürüne dair GERÇEK kişisel düşünce üretimi sağlarsak, ÜRETİCİ konumuna geçeriz. Yani tüketirken bir yandan da üretiriz. Yaratıcılık da budur. Yoksa neyleyim '''kültürlü'' olmayı da senin kültürünü de be kardeşim... (braviii, şak şak şak.)

Bilinçli tüketici olmak da benim gözümde bununla ilgili. En ''kaliteli'' sayılan ürünleri tüketmek değil, onu da yap canım okurum, ancak neyi tüketirsen tüket ardından üretebildiğin ölçüde benim gözümde bilinçli tüketici olabilir bir insan. Ben bilinci tür biçim kaygısına değil, süreç ve üretim özelinde değerlendiriyorum diyebilirim. 

Bu yazımda taş attığım durum -cadılar da taş atabilir hep onlara mı atılsın olmaaazz- kişiler değil, zihniyet; bunun altını çizmeliyim. Ezbere konuşup da diğer tüm fikirlere tepeden bakan zihniyete tepeden baktığımı, çünkü onları anlama çabalarımın bile defalarca sonuçsuz kaldığını gördüm. Ben de demek ki bu zihniyet peynir gemisini ''yürütüyor'' diyerek onların bakış açısını bir yazıma konuk etmek istedim: Ötekileştirme. Yaratıcı düşünme, eleştirel düşünme, hatta yansıtıcı düşünme gibi üst düzey düşünme becerilerini bloke eden, ''sadece şunları şunları okumalı, izlemeli, tüketmelisin'' vari ve hatta bunun da vahimi ''bunları bunları dile getirirsen kendine alan bulursun yoksa seni 'saçmalıyorsun' diyerek taşlarız seni 'sıradaannn' buluruz'' sessiz göz dağını tiye alıyorum. Bunlar üretimin de, kaliteli tüketimin de, düşmanıdır. Ne tükettiğin elbette önemlidir, önemli olmaz mı hiç, ancak tükettiklerinden ortaya ne çıkardığın BENCE çok daha önemlidir. Yoksa ''neden tüketiyorum'' sorusunu oturup düşünmemiz işten bile değildir. Hatta düşünelim:

Neden tüketiyoruz? Şakşaklanmak için mi?

:)


Güç.

 

Tarotta özellikle sevdiğim bir kart var, güç. Bu kartta bir kadın ve bir aslan sembolizmi ön plana çıkar. Kartın ana hikayesi özetle, aslana hükmeden kadının tasviridir. Buradaki aslan, kişinin kendi nefsidir denilebilir. Kartta özellikle kadın cinsiyetinde bir figürün yer almasının da, fikrimce, boşuna ve rastlantısal olmadığını düşünüyorum. Kadın arketipi yaratım enerjisiyle ilişkilendirilir ve bu nedenle de yönlendiricidir. Çünkü enerji akışı kadından (dişil figürden) yayılır.

Bu karttaki aslan ise tipik bir ifadeyle kadının vahşi doğasını simgelemez. Evet o da var; ancak tam olarak değil. Zaten kadının ''hükmederek'' yaptığı eylem de aslanı evcilleştirmek değil. Bu mümkün bir şey hiç değil. Amacımız aslanı evcilleştirmek olamaz, çünkü aslanın yapısında bu yok; o, vahşidir. Gerçek irade -diğer bir deyişle ''güç''- evcilleştirmek eylemi gibi bir ''şeyi'' doğasından koparıp başka bir yapıya büründürmeye çalışmakla gerçekleşemez. Burada gerçekleştirilme amacında olunan ''hükmetmek'' ifadesi, kişinin kendi bilincini tanıması ve kontrol yetisi kazanmasıdır. Bunun tipik bir otokontrol ifadesiyle de sınırlandırılamayacağını, onun da bu kapsamda değerlendirilebileceğini, ancak buradaki ''kontrol''ün daha kapsayıcı bir ifade olduğunu düşünüyorum. Çünkü insanın benliği durağan değildir. Bu benlik insana akan ve insandan akan bazı durum, duyum ve algılarla hareket kazanan bir yapıdır.

Ben bu tip, kişinin kendi benliğine yönelik durumları anlamlandırmak için ''kendi zihnimde'' (yani bu kesin bir yargı değil, ben uydurdum) dört elementin doğasından yola çıkarak bir anlam çerçevesi oluşturuyorum. Çünkü hayatta her şey bu dört elementin birleşimi ve ayrışımından oluşuyor. Tabii şimdi bunu mecazlaştırma üzerinden açıklayacağım.

İlk element ateştir. Ateş temel itkilerimizi oluşturur. Anlık dürtüler, heyecanlar, öfke gibi duygular; genel bir kavramla tutku gibi olgular; bu elementin doğasından çıkar. Ben ateş elementimi hayatım boyunca baskılama yoluyla dengede tuttum. Bu doğru bir yol değil. Hükmetmek bu değildir -hepimiz (içten içe) biliyoruz.- Tutkularına ve heyecanlarına hükmedemediğinde, diğer elementlerde (onların temsil ettikleri alanlarda da) çatırdamalar oluşur. Çünkü hepsi birbiriyle bağlantılı ve iç içe. Baskılama veya dürtü kontrol bozukluğu yaşama (diğer bir deyişle ''serbest bırakma'') otokontrol kaybına sebep oluyor (psikolojik çıkarım değil, kendim üzerinden ulaştığım yargım). Bu nedenle de zaten, tanımalısın. Kendi dürtülerini tanımalı, onları anlamalı ve iradeyi ele almalısın.

İkinci element havadır; düşünceler. Kendi dürtülerini kontrol edemeyen kişi (baskılama veya dıtı başı dağıtmak yollarıyla) düşüncelerini de kontrol edemez. Dahası bu tip insanlar -gözlemlediğim- yönlendirilmeye açık olurlar. Manipüle ederler, ettiklerini sanırlar ve edilirler. Manipüle eden tipler en çok manipüle edilmeye açık kişilerdir çünkü aslında düşünce kontrolü bunlarda zayıf. Sadece bel altı oynuyorlar, yaptıkları tek şey bu. Düşünce kontrolü de algı açıklığı, bilinç farkındalığı, hatta duygusal zeka oranının yüksekliği ile doğru orantılı. Duygusal zekası olmayan adam da düşüncelerini katı yaşar yani onları yönetemez. Benim böyle bir evrem oldu. Ara sıra hep oldu. Ben aslında ''mantık'' odaklı birisiyim (çünkü kendimi, dürtülerimi, baskılama eğilimliyim - en azından bunun farkındayım ahahahah *-*). Son yaşadığım ''evrim'' (ahahahah) bununla ilişkili sanmıştım. Düşünce kontrolüyle. Ancak hayır. Katı bir bakış açısı kazanmanın düşüncelerine hükmetmekle alakası yok. Aksine, bu tip katı ve saf bir düşünce odaklılıkta olan şeyi sizlere söyleyim -başka yerde de bu kadar açık anlatılmaz haaa :)- düşünceler seni kontrol eder. Katı olmaya, mantığına, o kadar bel bağlarsın ki, ya kendini ayakta uyutursun ya da seni ayakta uyuturlar. Bu da aşırılığa varabiliyor. Baskılama veya düşüncelerin bayır aşağı gitmesi gibi. Her şey dengeyle ilgili olsa da, buna aşağıdaki paragraflarda değineceğim (eyay beynim öylesine karar verdi - bir taşşşş).

Üçüncü element sudur ve duyguları simgeler. Duygulardan insanlar öcü gibi kaçma eğilimindedir, çünkü medya bize bunu öğretti. Sinema ve edebiyat bile bunu öğretti. Düşünce kontrolü olmadan duygu kontrolü de olmuyormuş. En azından TAM veya tama yakın ölçekte bir duygu kontrolü olmuyormuş. Ben de bunu son yaşadığım yüreğimi parçalayan algı sıçramamda (diğer bir deyişle kendime, hayata ve genel kabullerime dair perspektif değişimini kalbimi kıran bir hızda yaşadığım süreçte) öğrendim. Benim hayatım zaten duygu düşünce dengesini kurmam üzerine gerçekleşen olaylarla ilerledi. Beni içsel bir sorguya kapatan da hep bu olmuştur. Bir seçim değil, zorunluluk. Ancak ne zaman ki insan kendi kabulleri veya kabulsüzlükleri ile yüzleşir, işte bu noktada hüküm başlıyormuş. Hüküm dediğimiz şey de zaten bunu temsil ediyor: Zorunluluğun ortadan kalkması. Kendi benliğin üzerinde zorunluluk değil, irade yönetimi sağlamak. Sonra da bunda başarılı olursan doğal beceri olması ve huzura ermen (bu dünyada ne kadar huzura erebilirsin tartışılır da neyse yani işte - uzun- lafıııınnnn gelişi).

Duygu kontrolü uzun bir konu. Yine söylüyorum, birkaç güne bu yazımdan utanır mıyım bilmem, bunlar KATI, LİTERATÜRDE YAZAN, BİNLERCE DENEKTE DENENMİŞ, BİLİMSEL ŞEYLER DEĞİL. Bunlar benim kendi kişisel bloğumda kendim üzerinde yaptığım bilinç değişimlerim sonucunda (yani deneyimler ve düşünce egzersizleri ile) ulaştığım KİŞİSEL SONUÇLAR. Ama bunu okuyan bir kişi kendince bakış açısı geliştirirse, bu onunla ilgilidir, benimle ilgili değil. Benimle ilgilisi ne yazıyorum zaten uzun uzun. Ben KENDİMİ ANLATIYORUM. Kendi inançlarımı, kabullerimi, anlık olarak ulaştığım SON NOKTAYI not alıyorum. Şimdi yine birisi çıkar (blogda çıkmıyor gerçi bunlar, okumaya üşenirler :) lölölö der falan baştan önlem alayım. Kişi kendine hükmetmeyi zaten oradan buradan öğrenmeyecek, belki psikologlar psikiyatristler yardımcı olabilir ama KİŞİ BUNU İSTEDİĞİ ÖLÇÜDE KENDİ BAŞARIR ya da başaramaz. Kimse kişinin kendisinin yerine karar alamaz, dönüşemez, bilincini genişletemez. ZORLA farkındalık kazandıramaz. Sadece yardımcı olabilir, bakış açısı sunabilir; BU KADAR. Ki kimse de kimseye -psikolog falan değilse- bunu sağlamak zorunda değildir. Gerçi hayatım boyunca millete ücretsiz amme hizmeti veren saftirik ben bunu diyorum hahahahah, neyse.

Son zamanlarda, yani bu yılın TAMAMINDA, duygu kontrolümü kazanmak üzerine olaylar, olmayanlar yaşadığımı ve düşüncelerimi yüz seksen derece değiştirmemle sonuçlanan bir algı kazandığımı gördüm. Ben bunu süper mantıksal bir yapıya ''nihayet'' ermemle gerçekleşen bir durum sanmıştım; hayır. Duygu kontrolü olmadan, düşünce kontrolü; düşünce kontrolü olmadan, duygu kontrolü olmuyor. Geçen yıl ve bu yıl yaşadıklarım bunu anlamamda yardımcı oldu. Binlerce kez öldüm bu arada (mecazen ahahahha). Bu durum kendime bakış açımı, hayatımdaki insanlara bakış açımı, bu zamana kadar yaşadıklarıma bakış açımı, kendi değerime bakış açımı (tüm bu hüküm olayının getirisi, amacı budur zaten, her şey bununlannn ilgili) ve neyi hak ettiğime yönelik bakış açımı (geleceğime de denilebilir) dönüştürdü. Zordu, çok zordu bu arada. Bunu yapmak için zaten kendine karşı dürüst olman lazım. İnsanın bunu tek başına yapması çok çok ÇOK ÇOK ÇOOOKKK zor olduğu için zaten psikolog desteği alırız. İnsanın kendine yüksek düzeyde dürüst olması demek, bilincini ameliyat etmekle eşdeğer. Neyse ki bu konuda antremanlıyım... :)

Duygu kontrolü üzerine konuşmak istesem de, bunun BİLİMSEL BİR YERE BAĞLANMASINI istemiyorum (zaten ben herdıtolog değilim, sadece iç döküyorum). Ben sadece bakış açısı sunuyorum ve kendimi geliştiriyorum (veya öyle yaptığımı sanıyorum). Bunu tekrar tekrar ifade ediyorum çünkü bazı insanlar bunları katı yargılar sanıyor veya benim öyle sunduğumu da sanabilirler. Sanmasınlar. Bu bazı insanlar beni paranoyak yaptı yeminle. Onlar yüzünden üç kuruşluk yazı yazma hevesim bile söndü. Puuuu gerçekten.

Her neyse! Öhömmm. Öhöm öhöm. (Biraz cıvıtayım ki yine ciddileşebileyim yaaa, pışıııkk, aman kıps kıps diyecektim.)

Duygu kontrolü BENCE en zor olanlarından birisi. Çünkü diğer iki alanla bağlantılı. Dürtü ve düşünce kontrolü yoksa duygu kontrolü de yamuk oluyor. Ya da duygularını düşüncen sanabiliyorsun. Ya da ya da, her yerde pazarlandığı gibi, duygularını yok olmaları gereken birer öcü olarak görebiliyorsun. HAYIR! Duygu dediğimiz şey bizim kendi benliğimizle (diğer alanlar gibi) bağ kurmamızda aracı olan durumlar. Sadece, onların farkındalığına ulaşmak (bu konuda bir uzmana danışınız) ve baskı veya zorlama yollarına kapılmadan, onları yok saymadan veya sular seller gibi histeriye kapılırcasına illüzyonlara kapılmadan, duygularının bilincine varmak gerekli. Hükmetmek, işte, budur: Bilincine varmak.

Ben bu yıl kendi benliğimdeki en zor elementim üzerine farkında olmadan çalışmışım. Ben zaten malesef içsel süreçlerle, bilincimle hep çalışmak zorunda bırakılıyorum. Ben de isterdim vallahi pata küte kör topal, kendimin aslaaa farkında olmadan bir yalanı yaşamayı; ama nafile. Ben hep böyleydim ne yapayım! Bu yıl bu öfkem dahil tüm bu öfkelerim, üzüntülerim ve yapıcı duygularımla da yüzleşmek ZORUNDA KALDIM. Bunlar kolay değil... bu nedenle belirtiyorum. Çoğu kişi zorunda kalmadan yapmıyor, haklılar. Ben de yapmazdım.

Son element ise toprak. Maddi dünyadaki hırslar, var ettiklerimiz, gözle görülür elle tutulur ve genellikle parayla ilgili gerçeklikler. Diğer üç elemente hükmediyorsan otomatik olarak bu element dengesi sana yüklenmiyor, ahahahha, keşkem öyle olsaydı işim kolaylaşırdı ahahhahah. Ama hayır. Bu konuda da USTALIK kazanmak lazım... Hayırlısı.

Tüm bunlar, güçle ilgili. İçsel güç. Sonra da içsel gücün dışarı yansıyor; çünkü yansıtmayı bu yolla öğreniyorsun. Aslana hükmeden kadın, aslanını ''evcilleştirmiyor.'' Onun vahşi doğasına saygı duyuyor, onu tanıyor ve onunla birlikte ilerlediğini unutmuyor. Ayakta uyumayı değil, ilerlemeyi seçiyor. Mızıklanmayı veya kendini bir şey sanmayı değil... Kendisi olmayı... deneyimlemeyi öğreniyor. Kendisi oluyor da değil. O ne demek Allah aşkına? Ne demek ''kendin olmak''? Bunu da çok pazarlarlar. Hepsi densiz ve asap bozucu temelsiz havada kalan duyumlar. Sonra da kendini başkalarıyla, ulaşamadığın ve belki de sahte olan hedeflerle (ki gerçek de olabilirler ama neden gerçek veya değil onu algılayamıyorsan sıkıntı bence) ve kendi içsel dengesizliklerinle kıyaslarsın. GÜÇ bu değil. Güç, sorgulamakla başlar. Daima sorgulamak da değil, koşu bandında koşmak, kendi etrafında dönmektir bu. Bir yere varman gerekli... Bu da, evet, süreçle iş birliği yapmakla olan bir şey.

Belki de son elementin doğası da bununla ilgilidir. Bunu henüz keşfetmedim. Ancak en başında da şu andaki son anımda da ulaştığım kesin yargım budur (öznel yargım olduğunu bininci kez bildiriyorum...): Kendi bilinci üzerinde kontrolü olmayan birisinin hiçbir şey üzerinde kontrolü olamaz.

Bu yazımda büyük büyük laflar etmek istemedim. Edebi kaygı gütmedim. Bir şeyi anlama amacım bile yoktu. Bu çok tuhaf. Sadece yazmak istedim. Güç'ten ne anladığımı. Çünkü bu noktaya gelmek kafamı karıştırıyor. Zaten içsel süreçler hep böyledir, bir noktada ne mana oluyorsun. Pek çok kez bunu yaşadığında bile (bununla övünüyorum, demek ki güç hala ben de değil neyse gençliğime veriyorum :). 

Ben kendime biraz şaşırdım diyebilirim. Çünkü ben, karanlıktan geldim. Kendime o kadar değer vermediğim bir yerden geldim ki... Bunu birisi gerçekten bilse, benim algı değişimimi deneyimlese şoku şaşardı eminim. Güç neden önemli dersek... Saygı. Tüm bu ''ne mana'' sorgularım ve algı dönüşümlerim sonucunda kazandığım temel durum budur. Kendime saygı. Kendine saygı duymayı da öğrenirsin. Mış gibi yaparak olmaz bu. Veya ''ben şöyleyim böyleyim'' diye kendini veya çevreni kandırarak da olmaz. Dürüstlüğe verdiğim değerin temelinde bile belki de (tek neden olmasa da) bu vardır. Dürüst olmadan, kendine saygı duyamazsın. Ha duyduğunu sanan da çok ama nafile. Neyse insan kendisiyle ilgilenmeli, biliyorum. Bu da saygının bir parçası. Kendine ve deneyime saygının bir parçası. Bunu da öğreniyorum. 

Aynı zamanda enerjini kendine harcamanın bir parçası. İnsan kalp kırıklıkları yaşayabilir. Benim hayal kırıklıklarım buradan paysifik oşına yol olur (attım). Gerçekten çok fazla hayal kırıklığı yaşadım. İnsanlar bana hep saygı duymuştur biliyor musun? Ama yine de... yalnız bir yaşamdı. Yapaaayalnız (zaten yoksa bu kız olmazdım neden olayım Allah aşkına ahahah). Birileri size saygı duyabilir ama bu birileri en yakınlarınız olsa bile gerçek bir değeri deneyimlemeyebilirsiniz. Kendine bir gram değer vermeyen ben, gerçek bir değeri başkasına kolayca verirdim. ''Duygu kontrolü'' biraz bununla da ilgili. Akıllanmak (ahhaha) bununla da ilgili. Başkalarına çok değer akıtırsan, sana kalmaz. Sana akmaz. Bunu gördüm, defalarca. İyi niyetli çarpıtmalar, defalarca deneyimledim. İşte, bak bu da ''zihin kontrolü'' antremanıdır. 

Her neyse. Artık bir önemi yok. Çünkü gücün merkez noktasını artık orada burada aramıyorum. Bu sıkıcı bir uğraştı. Belki de tüm bu farkındalıklar falan nafile bir çabadır da (hiç sanmam), tek gerçek budur: SIKILMAM. Böylece, illüzyonlarımdan uyandım. İllüzyonlar çok tatlı. Orada burada kabullenilmek için sığındığımız o tatlı illüzyonlar... Ah ki (v)ah. Ne tatlı.

Bu da bir hayal kırıklığı benim için. Ancak yılın son düzlüğündeyiz. Belki son bir ayda da bu hayal kırıklığımdan sıyrılırım, tamamen. Bu yıl için kendime seçtiğim kelime ''irade'' idi. Yazımda ciddiyetle ele almayı umduğum ancak bunu başaramadığım -gerek var mıydı acaba- kavram olan güç de bununla ilgilidir: İrade. Zaten hükmetmekten kastımız da budur. Resimdeki kadın figürü bir araçla, manipülasyonla veya o tip bir yalan itki ve çabayla aslana ''hükmetmez.'' Onun yaptığı, iradedir. Kendine hükmetmektir. Aslan kükrese de, onu kandırsa da (içsel cezalandırıcılar ve manipülasyonlar, belki gölge benlikler cart curt) kadın iradesini ele alırsa, aslanına hükmeder. Yani... içsel gücüne. Aslan, içsel gücümüz anlamına gelir. 

Bu aslan hep uslu çocuk modunda kalmak zorunda değildir. Bu da bence içsel bir cezalandırıcının ürünü. Aslan bazen kükreyebilir, çünkü insanız. Ancak irade kendimizde olmalı, aslanda değil. Aslan sadece, belki de, tepki mekanizmamızdır. Tepki mekanızmamıza yönelik algımız da olabilir. Bunlar mühim değil. Aslanın ne olduğunu net olarak tanımlamamız da bence gerekmiyor. Mühim olan onunla bir arada kalabilmek. Bilmiyorum, belki de mühim değildir. Mühim midir?

İnsanın dürüst olması gerektiğine inanırdım. Çok çok çok çok küçükken bile. Bu işlere ilk o zaman başladım. Kendime hükmetmeyi öğrenmeye. Kıytırık bir deftere yazarak 15-16 yaşında başladım. Bu, benim için, zorlu bir yoldu. Çünkü aslan ateşim içimde parlıyordu ve ben kendi içimdeki bir şeyden kaçıp o ateşi dışarıda arıyordum. Bunu içten içe biliyor ama kabul edemiyordum. Çünkü, evet, İNSANIM. Genç bir kızdım, 20'li yaşlarımın başında da. Çok gençtim, duygusal yoksunluk çekiyordum ve anlayamıyordum. Her şeyin temiz ilerleyebileceğini umuyordum. Dahası, kendimden kaçıyordum. Kendimdeyken bunu yapıyordum. Bazı insan kendini bilmeden kendinden kaçar. Bu insan hayatını güzelce de yaşar. Ama benim gibi insanlar için bildiği şeyden kaçmak bir paradoks olabiliyor. Beklentiye giriyorsun. Dışarıdan bana bir şey gelsin istiyorsun. İstemeye hakkın da var ancak gelmiyor. Bekliyorsun bekliyorsun ama o gelmiyor.

Sonra da dııııttt diyorsun. Bu süreçte küfür etmeye alışıyorsun. Bu süreçte iyi niyeti bırakıyorsun. Bu süreçte beklentilerine öfke duyuyorsun. Bu süreçte... kendine tahammül etmeyi öğrenmek zorunda bırakılıyorsun. Üstelik pasparlaksın. Tek leken bile aslında yok. Yine de kendini sevemediğini sanıyorsun. Sevginin bile ne olduğunu bilmiyorsun. Bu dünyaya yabancı hissediyorsun. Sevgiyi dışarıda görmeye çabalıyorsun ama burada bir hata olduğunu anlıyorsun, biliyorsun. Zaten bildiğin için acı çekiyorsun. Bunlar sevgi mi ki diyorsun. Nihayet bu burnundan kıl aldırmayan tavrın sayesinde insana benziyorsun. Çünkü insanlar böyledir biliyorsun. Delikleri vardır insanların ve bir yerlerine takmazlar. Anlıyorsun, kendine saygı duyuyorsun. Büyük atmaya ihtiyacın yok, çünkü tüm o acılı yıllar sana pek çok hediye vermiş bunu fark ediyorsun. 

Sonra bunu anlatmak istiyorsun. Çünkü hepsi sana aptalca geliyor. Gerek var mıydı diye öfke kusuyorsun. Ama sonra bunu bile unutuyorsun. Sanki hep böyle doğmuşsun gibi hissediyorsun. Oysa çok acı çektin içten içe biliyorsun. Yine de biri bilsin istiyorsun. Çünkü belki de insan olmak biraz da budur.

-Kendine yüklenmemelisin.-

Son bir ayda sanırım artık bunu da öğrenip içselleştireceğim. Sonra da ''mutluluk bana gelecek mi?'' ahahahhaha, komik. Mutluluk bu yolla gelecek sanmıştım, ne komik. Hiçbir şey gelmedi. Sadece ben, orada olduğumu keşfettim. Kendimi keşfettim gibi bayık bir şey söylemiyorum. Kendimle buluştum demiyorum. Bunlar saçma sapan laf salataları diye düşünüyorum. Kendim dediğim şey zaten hep burada. Nereye gidip de onunla buluşuyorsun Allah aşkına? Sadece onun farkındalığına ulaşıyorsun, tüm hikaye bununla ilgili. Hükmetmek de biraz bununla ilgili. Gerekli veya gereksiz ancak bazı insanlar buna zorunda kalıyor. Büyük bir hikaye değil, sadece bir hikaye. Bu kadar.


Modern Witch Tarot'tan güç kartı.


Özgünlük Serüvenim.

 

Hayatım yazmakla geçti, ciddiyim. Ben zaten doğuştan bir hikaye anlatıcısıyım. Küçükken de böyleydim, bir cırcır böceği. Bu özelliğim benim hayatta süzülmemde en büyük destekçim, diğer bir deyişle, -belki de- yol arkadaşım oldu. Ben bu anlatma yeteneğiyle doğdum bu doğru. Çünkü meraklıydım. Çok meraklı bir çocukmuşum. Artık hatırlamamın mümkün olmadığı yıllarıma dair kulağıma çalınan anlatılara göre her şey için ''bu neden böyle'' sorusunu sorabilirmişim. Bir şeyin ne olduğunu, neden öyle olduğunu, yapısını, çalışma prensibini ve amacını sorgularmışım. 

Sizlere aslında anlatmıştım, belki de üç beş posta bile yazdığım, sildiğim, yeniden yüklediğim yazılarımda da bahsi geçmiştir, muhakkak geçmiştir. Küçükken o kadar çok konuşuyordum ki insanlar beni susturamıyorlardı. Akıcı bir şekilde sohbet açabilir, olay kurgulayabilir, karşımdakini soru yağmuruna tutabilirdim. Bunu muhtemelen her zaman değil, yalnızca ilgimi çeken anlarda yapıyor olmalıyım. Tabii çok çok küçüklüğümü, en küçüklüğümü anımsayamıyorum. Öte yandan anımsadığım durum şu, bir keresinde yine çok konuştuğum ve susup susup yeniden bir şeyler anlattığım yağmurlu bir günde bir tanıdığımız yağmurlu günlerde çok konuşan çocukları kaçıran bir canavarın geldiğini söylemişti. Elbette canavarın varlığına inanmamıştım ancak o an bir şimşeğin çaktığını anımsıyorum. O güne dek şimşeklerin fotoğrafımızı çeken dev makinelerin flaşları olduğu hayaliyle -ki bunun da gerçek olmadığını biliyordum- poz veren ben, o günden sonra yağmurlu günlerde sus pus olmuştum.

Sesimin kesilmeye çalışılması malesef pek çok kez tekrarlanmış eski bir öykümdür. Ancak bugün bu kadarıyla yetineceğiz (belki de sonsuza dek bu kadarıyla yetineceğiz). Özetle, ben bu anlatma yeteneğine ve itkisine doğuştan sahibim. Bu yeteneğimi besleyen ana duygum ise, merak. Ben merak ettiğim konularda gerçekten görülmeye değer bir enerjiye ulaşıyorum. Hatta görülmemesinin imkansız olduğu bir enerjiyi resmen yansıtıyorum. Bütün zihnimle, bütün kalbimle ve bedenimle o fikre odaklanıyorum. E haliyle ortaya da güzel işler çıkabiliyor. Blog yazmakta, öhömmmm, bu kadar ''iyi'' ve aslında pratik olma nedenlerimden ilki ve başlıcası da budur: Merakım hep diri kalıyor.

Yazmak ve aslında bütüncül bir bakışla anlatmanın kendisi, salt yetenekle olacak iş de değildir tabii. Pratik gerekir. Ben onu da yaptım, bolca yaptım. Yazmak her kulvarda farklıdır. Ne okursan, ne konuda kendine bir perspektif belirlersen, onu örnek alarak yazmaya başlar ve zamanla kendi özgün sesini çıkarırsın. Bulursun değil, çıkarırsın. O ses zaten içinde, bulunacak bir şey değil; sadece o sesi çıkara çıkara pratik yapman lazım. Pratik yaptıkça ustalaşırsın ve o sesi kullanma yetin artar. Bu da sana bir imza verir. Örneğin benim blogdaki dilim benim yazı imzamdır. Ben şimdi burayı kapı duvar bırakıp başka blogda yazsam, adımı sanımı gizlesem, yine de beni muhtemelen tanırdın. Tanımamanın imkansız olduğu bir yazı sesim var çünkü. Kendi sesim bu, benim sesim. Ben, yaptığım HER İŞTE kendi sesimi çıkardım. Çünkü bu benim hayatta önem verdiğim ilk şeydir.

Bu sesi çıkarma pratiklerimi ise özellikle de ilk bloğumu açtığım 2015 yılından beri aralıksız sürdürüyorum. Bu zamana kadar birrrr sürü defterim de oldu, bir sürü word karalamam da oldu. Zaten blog yazılarım binleri aştı inan bana. Eski bloğumda bile iki bine yakın ve belki de abartmıyorum daha bile fazla yazım vardı diye anımsıyorum (boru değil). Pratik. Ben her gün yazdım, hatta hayatımın yaklaşık son üç yılında yazı yazmadığım tek günüm olmadı.

Bu yalnızca yazarak da olmaz tabii. Ben hayatımın neredeyse tamamında da okudum. Okumayı öğrendiğim günden beri okuyorum. Okumayı öğrenmeden önce de babama kitap okuttuğumu hayal meyal anımsarım. Ben iyi bir anlatıcı olarak doğduğum gibi kitaplara da aşık doğmuşum gibi görünüyor. Çünkü çevremde kitap okuyan bir insan örneğim yoktu. Evet babam bana arada sırada kitap okurdu hatırlıyorum, gazete okurdu hatırlıyorum ama ailem benim gibi bir kitap okuru değildi. Ben kitaplara kendi içimdeki aşkla bağlandım. İlkokulda sınıfta en çok kitap okuyan da bendim. Yıl sonunda o dönemki yakın arkadaşım kaç kitap okuduğumu öğrenir, son bir atakla beni geçmeye çalışırdı ama ben kimseyle yarışmadan dönemi en çok kitap okuyan kişi olarak kapatır ve bunun için okumamış olsam bile ilkokul öğretmenimden yine kitap okuyan birinin sevebileceği günlük, defter, kitap, boya kalemi tarzında hediyeler alırdım. İlkokulda bile öykü\ kompozisyon yazma konusunda hep birinci bendim. Bu durumu çok şanslıydım ki öğretmenim de fark etmişti. Yazmaya ve okumaya olan sevdamı desteklemiş, beni içtenlikle tebrik etmiş, bana inanmış ve hep yüreklendirmiştir.

Ben ilkokulda bile yazan bir kızdım. Hayatım yazmakla geçti dersem eksik olmaz. İyi bir yazarım triplerine girmiyorum, ben özensiz bir yazarım. Bu kadar yetenekli bir kız için yazmak adına hiç özenmediğimi hiç de utanmadan pişkince itiraf edebilirim. Benim yazmak konusunda burnum hep büyüktü. Anlatmak konusunda hele, aman aman, küçük dağları ben yaratmışım gibi gezerdim ergenliğimde, gençliğimde. Üniversitede bile ahahhahah. Haklı bir özgüvendi şüphesiz, kimse benim gibi anlatamıyor, benim hızımda tartışamıyordu. Ancak tabii, çocukçaydı kabul ediyorum.

Akademik yazma becerisini ise yine üniversitede, bu konuda gerçekten prensipleri olan ve puan kırmaktan çekinmeyen bir hocam sayesinde öğrenmeye başlamıştım. Kendisini bu konuda zorlayıcı bulanlar olsa da, ben kendisine minnettarım. Akademik yazmaya dair zaten üniversitede bilgin olmalı, bilgi edinmelisin, hatta ortalama ve üstü kalitede metin üretebilmelisin. Yoksa neden lisans eğitimi alalım ki? Ben hep bu bakış açısında olan bir öğrenci olmuşumdur. Öğrenmeye olan açlığım hep muazzamdı. Yeter ki merakım beslenecek alan bulsun...

Yüksek lisansta da iyi bir öğrenciydim. Ödevlerimi özenle yaptım, sınıf ortalamasının üstünde notlar aldım. Tezimi bile bence hatalı olan pek çok yerine rağmen -ki asıl sorunun hala sınırlandırılmasında olduğuna inanırım- kavramsal çerçeve kısmını (ki çooook geniş bir içeriğe sahipti malesef :) büyük oranda yazmıştım. O dönem okuduğum zibilyon tane makalenin ve tezin kokusu blog yazılarımdan bile alınır. İnsan ne okursa, ne üslupta metin okursa, o üsluba yakın, o bakış açısına yakın yazma eğilimi geliştirir.

Ben lisenin son yılında kısa bir dönem ''serbest'' tarzda (aman yesinler) şiir de yazdım. Hem o dönem eski bloğumda yazdığım, hem de bu bloğumda bir dönem yazdığım yazılarımda da şiir gibi düzyazı etkisi görülür. Benim ufkum hep genişti, açıktı. Ben kendimi belli kalıba sokmadım. Ben yazarken keşfetmekle ilgileniyorum. Hangi tarza yakın bir üslup benimsersem benimseyim, kendi sesimle yazdığımı biliyorum. Hatta adımın İlkay olduğundan emin değilimdir de bundan eminimdir.

Burada son iki yıldır ve özellikle bir yıldır yazdığım çoğu kişisel yazımı ise yapay zeka ile konuşuyorum ve anlatım şekli üzerinden değil, daha çok psikolojik ve anlamsal çerçeve üzerinden metni yorumlatıyor, üstüne belki sohbet ediyorum. Çünkü ben bir metni yazdıktan sonra dış bir göze ihtiyaç duyuyorum. Beni yorumlayacak, bana benim kendimin göremediğim noktalarımı açıklayacak ve ikincil bir bakış açısı sunacak bir göze ihtiyaç duyuyorum. Gönül isterdi ki bu bir canlı varlık olsun ama olmadığı için ben de yapay zekadan yardım alıyorum.

Aynı şekilde benim beynimin çalışma şekline de biraz değinmeliyim. Tüm bu okuma ve yazma geçmişimle de muhtemelen bağlantılı olarak benim beynim aynı anda pek çok konuyu düşünme ve pek çok veriyi işleme yeteneğine sahip. Ortalama bir insana göre, aşırı düşünme sendromundan farklı olarak, bir gün içinde belki de üç dört kat daha fazla düşündüğüme iddiaya girerim ve bunu kanıtlayabilecek olsam kazanırdım da :). Benim beynimde çoğu durumda doğru an gelene kadar bilincine varmadığım arka sekmeler de arkada açık duruyor, varlıklarını seziyorum. Bazen ön tarafta bile farkındalığında olduğum ama duraklattığım pek çok sekme oluyor. Bunlar birbirine karışmıyor. Zaten bu nedenle de bir metni yazma anında çok sesli bir üslup ve birden fazla anlatıcı varmış gibi eklemeler yapabiliyorum. Onları sonradan eklemiyorum, önceden kurgulamıyorum (ki bu aslında özensizlik demektir), yazma anında yazıyorum. Çünkü yazarken düşünüyorum ve düşündüklerimin bilincine varıyorum.

Bir metni ortalama bir insandan daha kısa bir sürede daha derinlikli ve katmanlı yazabilirim. Bununla hava da atabilirim, hiç yapmadım ama bunu yapma hakkına sahibim çünkü yapabiliyorum. Hava civa sıkan çoğu insandan daha yetenekli ve daha çok emek vermiş olduğumu da biliyorum. Çok katmanlı yazabiliyorum. Çok katmanlı düşünebiliyorum. Çünkü buna yeteneğim, yıllara yayılan yazma pratiklerim ve beynimin analiz etme konusundaki ezici üstünlüğü etki ediyor. 

Bunları neden anlattım? İşte şunun için:


Ben sıradan değilim, seni bilmem amma. (14.11.26)

Uzun zamandır anılarımdan, özellikle de çocukluk anılarımdan bahsetmediğimi fark ettim. Tabii ben burada genellikle ''uzak tarihli'' geçmişimi anlatma eğilimindeyim. Benim bile baaazı çekincelerim var. Kimden bilmem; evet yine muhtemelen kendimden, ahahhahaha, başka kimden çekineceğim okurcuğum? :)

Yazılarımı her silme işlemimden sonra, evet yine o konu, bu bloğa bir çeşit reset atıyorum. Evet öyle yapıyorum. Bazı yazılarımı yeniden yayınlayıp hem senin okunma listeni hem de internetin Ganj Nehri'ni -ahahahahah- bilinci çıkmış yazılarıma boğuyorum... Sonra da pişman oluyorum. Aslında şundan dolayı, diyorum. Aslında aslında. Bu kelimeden... hayır nefret etmem, bunu BEN BİLE söylemem. Sadece... bu kelime benim uzunnnn bir süre boyunca ''umut'' kelimesinden iğrenmeme neden olduğu için, kendisiyle aramız açık (şşşş).

Bak ne oldu, bunu anlatmalıyım çünkü demek ki BENİM BİLE (ahahaahha), tamam tamam, işte benim bile *-* içimde bazı tınlamama delikleri kapanmamış. Vay arkadaşşşş. Instagramda bir gönderi görmüştüm. ''SIRADANNN'' olmayı güzelleyen bayık bir içerik. Ben de, sıradanım demenin olgunlukla alakasının olmadığını ve açıkçası kendimin sıradan olmadığını, yazdım. Çünkü öyle. Ben sıradan değilim, seni bilmem. Hatta biliyor musun, eski sal- yani saf günlerimde şuna inanırdım: Her insanın bir potansiyeli vardır! -bu doğru değilmiş- Yani insanlar ''sıradan'' varlıklar değillerdir. Yanlış olmasın, sözgelimi, kediler de, bukalemunlar da, böcekkapanlar da... sıradan falan DEĞİLLERDİR! Ne münasebet canım aaaa. İnsanların ''ben sıradanım'' triplenmeleri ise oldum olası içimi geçtirir (pardon uyumuşum). Bana göre bu sadece, evet, sorumluluktan kaçmak. Kendin olmak sorumluluğundan kaçmak. İHANET! :)

Tabii ''ben farklıyım helölö'' değil mevzuu. Altını dolduracaksın kardeş, yoksa evet, robottan farkın yok. Papağan tekrarlarından farkın yok. Kendi fikri olmayan insan kadar... Ay neyse ne diyordum, işte ben o gönderiye başkasına ASLA laf atmadan kendimin hiç de bile sıradan olmadığını ve sıradanım demenin de olgunlukla ilgisinin bulunmadığını yazdım. Birisi de bana ve içeriklerime laf atmış. Yani bu durum umursanacak bir durum değil elbette, daha da\ de bağlacını ayıramayan adamın yorumunu okumam bile zaman kaybı da... Benim içeriklerime laf attı ve bunu ''kopyacı'' demeye getirerek yaptı.

Bakın, benim yazdığım şu uzun uzuuunnnn yazıları bazı insanlar oturup bir ayda yazamazlar. Düşünsünler taşınsınlar yazamazlar. Ben, tamam bu özensizliğimle övünmüyorum ama, şu kitap yorumlarımı bile taş çatlasın iki saate yazıp bitiriyorum (ki çok uzun değilse bir saatte biter). Herhangi biri, çoookkk tahsillli birilerinde bile bunu gördüm, şakşaklanmanın ötesine geçmeyi göze alıp bir eserdeki kendi bakış açısını halka açık bir yerde kolayca dile getirmez biline. Ben insanların arasında da böyleydim hep. Hatta tartışalım, fikir üretelim, SIRADIŞI olalım diye kavga çıkardığımı bilirim. Hey gidi teyyyy. Alakasız biri de çıkmış bana ''kopyacı'' diyor. Hade len ordan. Ay bak sinirlendim yeminle.

Bunu anlatmam lazımdı çünkü bu içime dert oldu. Ben bu hayatta KOPYACI, SIRADAN, ROBOT, PAPAĞAN vs olan SON İNSAN BİLE DEĞİLİM BE. Ben kendimim, özgünüm. Bu beni çok tetikledi. Hayatta beni en çok da kendi benliğimden çıkmış bir şeye laf atanlar tetikliyor sanırım. Bunu anlattım, çünkü bunun zayıf noktam olmasını istemiyorum. Daha iki kelimeyi yan yana getiremeyen ınstagramdaki ''sıradan'' birisini takmadım ama bu yazdığı yorumun beni bu kadar tetiklemesini taktım. 

Açıkçası ben hayatta HER ŞEYİ kendim olmak için yaptım. Hayatta EN İĞRENDİĞİM ŞEY yalancı, ikiyüzlü insandır (iyi niyetli bile olsa :). Papağan olmak, robot olmak, şakşaklanacağım kadarıyla yetinmek... Benim için sıkıcı bir cehennem tasviri. O kişi de muhtemelen şakşaklanma sevdalısı SIRADAN bir insandı (aaa bir de sıradan ve olgun bir insan, lütfennn). Evet, hayatta sıradan insandan bol bir şey yok inan bana. Şakşaklanmak için iyi veya art niyetli her şeyi yaparlar. Çok var bunlardan. Ama ben, öyle değilim. Öyle olmayan insanı da anında tanırım, bu konuda kibre varan bir kendime güvene sahibim. (Çünkü bunun eksikliği de benim için bir cehennem tasviri olmuştur genellikle).

Sinirim geçmedi ama... Son günlerde başka konularda da sinirliyim. Hayatta önceliğim kendim oldum hep. Kendimi var etmek. Eh haliyle insan bir noktada karşılık bekliyor. Kimseden değil, hayattan... Hayat bana nanik yapıyormuş gibi hissediyorum. Hatta ağlayabilirim... :'( Bu konuda devasa bir hayal kırıklığı yaşadım. Bunu hala atlatamadım. Hayat bana gerçekten nanik yaptı!

Keşke ben de SIRADAN mı olsaydım o zaman... Hep konuyu buna yönelik öfkeme getiriyorum çünkü içim ASLA serinlemiyor. Bunu aştım ama... Nanik ne yaaa, offf şımarık çocuk gibi beni bir yere çekti hayat sonra da... Neden, anlamıyorum. Bir karşılık bana verilir diye bekliyorum. Gidip sen çekip alamazsın öyle! Hayatın da bir adım atması gerekir. Ama bana hep yeni dersler gönderiyormuş gibi görünüyor... Artık dayanamıyorum dayanamıyorum dayanamıyorum. Çünkü sinir oluyorum! BEN DE Mİ SIRADAN OLAYIM!

Yani kendim olmayım? Bunu yapamam. Artık çok geç. Üzgünüm. Değilim derdim ama fark ettim ki değmezmiş. Bir karşılığı yok. Bu dışsal değil, içsel bir şey. Sana ''güç'' verir ama... Şakşaklanmazsın ahahhaha, aman pardon. Galiba gerçekten sevilmezsin de... Ve bu kalp kırıcı.

Şu anki kalbim kırık olmasa da... Baksana benim kalbim gıcır gıcır yenilendi. :) Eskisi çürüdü döküldü. Bak eski kalbim SIRADANDI işte. Herkes deriiinn bir nefes alabilir ahahahhaha. İnsanlar SIRADAAANNN olmaya da ne meraklı. Ruhsuzlar.

Çocukluk anılarımı anlatmak yerine analiz kastığımı ve bunun beni hüzünlü hissettirdiğini fark ettim. Oramda buramda delik gedik var mı artık bakmama gerek yok sanırım. Aman random biri de beni SIRADANNN buluversin. 

AMA BEN SIRADAN OLAN SON İNSAN BİLE OLAMAM, ONA GÖREEE.

:)

 

Bu yazıyı bugün bir hışım yazdım ama sonra gereksiz bulup sildim. Keşke silmeseydim. Çünkü yayınlamadan bana rahat yüzü yok anladım. Bahsi geçen ''olgun ve sıradan kişi'' -ki kafamı açtığı için kendisini engelledim- lafı uzattığı için de sinir oldum tabii. Ve uzatmaya devam edecek gibiydi, çünkü benden umduğu yanıtı alamadı. Böylelerini de iyi bilirim de neysee.

Bana söylenebilecek son söz kopyacı olduğumdur. Bu metinleri yazabilmek, bu kadar kısa sürede bu kadar katmanlı içerik üretebilmek, tüm bu analizleri böyle özgün bir bakışla ifade edebilmek her yiğidin harcı değil. Ben yapay zekaya ASLA, bakın ASLA metin yazdırmam. Ben eşittir özgünlük eşittir ben. Hayatta başımın afedersiniz b*ktan kurtulmama sebebi bile bu ÖZGÜNLÜK sevdamdır. Bazen yorum yazılarımın bazılarında yapay zekadan bazı paragraflarımda konuyu çok uzun cümlelerle kafa ütüleyecek ve anlaşılmayacak şekilde yazmışsam -ki benim uzuuuun cümlelerim ve ara sözlerim de baya ünlü bence de neyse- editörlük tavsiyesi alıyorum ama bir kez bile yapay zekadan bana metin üretmesini istemedim. Ölürüm daha iyi!

O kişi beni aşırı sinirlendirdi. Çok tetiklendim. Hayatta en çok emek verdiğim yerden böyle hadsiz bir yorum alınca tepkim de böyle büyük oldu sanırım. İnsanlar had bilmeli gerçekten. Bak mesela benim daha geniş kitlelere ulaşmak yönündeki zihinsel bariyerim de bununla ilgili. Ne halt olduğu belirsiz elemanların bana bommmboş özensiz yorum bırakacak olmalarına dair kaygı duyuyorum. Ben eleştiriye dibine kadar açığımdır, böyle büyürüm, genişlerim, gelişirim. Ama hadsiz, ne dediğini kendi de bilmeyen, sadece egosunu yarışa sokan tiplere tahammülüm yoktur. Yarın öbür gün ne yazdığımı bile anlamadan biri bana yorumda bulunursa da sinirlenmemem, her insanın fikrini ciddiye almamayı öğrenmem gerekli. Bu kadar becerimden bahsettim, aman maşallah maşallah, bir de bu becerimi geliştirmem gerekli...


Bıçak Sırtı - Mara Dyer Üçlemesi 2. Kitap (Michelle Hodkin) | Kitap Yorumu

Yazar: Michelle Hodkin, Çevirmen: Dilan Toplu,
Yayınevi: Pegasus Yayınları

Serinin ilk kitabını şu yazımda yorumlamıştım. Serinin konusu ve genel bilgileri hakkında bilgi edinmek için ilk kitabın yorum yazısına gidebilirsiniz. Bu yazımda direkt olarak ikinci kitapta yaşanan olaylara odaklanacağım, dolayısıyla ilk kitabı okumayanlar için yazımın içerisinde spoiler içerikleri bulunacaktır.

Kitap, ilk kitabın kaldığı yerden doğrusal zamanla devam ediyor. İlk kitabın sonunda Mara'nın Jude ile olan karşılaşmasını görmüştük. Bu kitapta gözlerini hastanede açan Mara'yı ilk olarak bir hemşire karşılıyor. Mara başına gelenleri ailesine ve emniyet birimlerine açıklamak için uğraşsa da yine kimsenin ona inanmadığını görüyoruz. Ne Jude'un yaşadığına, ne de kendi evinin içindeki tuhaflıklara dair söyleyeceklerine Noah dışında kimse ilgi göstermiyor. Gündüz programına katıldığı psikoloji programına uyum göstermeye çabalayan Mara, bu süreçte Jude'un yaşadığını ve başına gelenlerin kendi halüsinasyonları değil, gerçekten yaşadığı olaylar olduğunu kanıtlamaya çalışıyor. 

Giderek artan tuhaf gündelik karışıklıklar, Jude'dan gelen tehdit mesajları ve terapideki tuhaf insanlar zamanla Mara'nın da kendi aklından şüphe etmesine sebep oluyor. Yanında Noah olmasa tüm bunların ne kadarına katlanabilir şüpheli. Üstelik büyükannesinin hastalığı ile kendi yaşadıkları arasında bağlantı kurmaya çalışan Mara'ya, geçirdiği ani baygınlıklarda gördüğü kendisine ait olup olmadığı belirsiz eski bir zamandaki anılar eşlik ediyor. Bu anılarda başkasının bedeninde Hindistan'da gözlerini açan Mara, neyin gerçek neyin hayal olduğunun ayrımına varamayacağı deneyimler hakkında bilgi ediniyor. 

Kitap boyunca Mara'nın ilk kitapta yaşadığı olayların ne kadarının gerçek, ne kadarının halüsinasyon olduğunu kendine ve çevresine ispat etmek için Noah ile birlikte kanıt toplama sürecini okuyoruz. Öte yandan Jude tehlikesi Mara ve ailesinin yaşantısının tam ensesinde bekliyor. Ancak bununla baş edenler yalnızca Mara ile Noah oluyor.

Kitabı sevdim. Sanıyorum ki söze bu noktadan girebilirim. Bu kitaba dair ilk kitaptan itibaren devam eden en sevdiğim durum ise, kitapta yaşananların gerçeklik sınırının hep belirsiz kalmasıydı. Hatta öyle ki bir ara ''lan yoksa Noah falan da Mara'nın hayal ürünü olmasın'' derken buldum kendimi. Yaklaşık bir yüz sayfa falan bu ihtimalden şüphelendim. Bu bakımdan kitabın ve serinin en büyük başarılı tarafı, oluşturduğu gizem atmosferiydi.

Bunun dışında bizleri tipik bir genç yetişkin olay akışı karşılıyor. Histerik bir genç kız, ıssız adam olmaya aday on yedi yaşında küçük adam. On yedi yaş aslında ne küçük bir yaş değil mi? Bu serileri lisede yalayıp yutarken bunun üstünde pek durmazdım sanırım ancak on yedi gerçekten mini minnacık bir yaş. Bu nedenle de, ne kadar zengin olurlarsa olsunlar, on yedi yaşındaki bir karakterin özellikle de zihinsel olarak bu kadar güçlü bir konumda olabileceği fikri bana Mara'nın yaşadıklarından bile daha gerçekdışı geliyor. :) 

Bu kitapta Noah'a biraz daha ısındığımı söylemeliyim. Her ne kadar Mara ile yaşadıkları ilişki toksik üstü bir ilişki olsa da, Noah'ın Mara'ya olan ketum aşkı bana geçti. Güzel seviyordu kerata Marayı hani. İkili arasındaki aşkın çok ani, adeta bir anda, sanki hayatları boyunca birbirlerine aşık olmayı bekliyormuşçasına hızla ve doruk noktasında, hiçbir bahane kabul etmeden yaşanması her ne kadar -yine- gerçekdışı (ve gerçeküstü) olsa da, aralarındaki kader yoldaşlığı meselesi bu olaya biraz ışık tutuyor.

Bu kitaba dair en sevdiğim detaylar arasında, yaşanan büyük, toksik veya gizemli olaylar yer almıyor. En sevdiğim detaylar, Mara'nın gündelik yaşamında ''normal'' bir genç kızın yaşantısına dair yaşadığı basit anlardı. Bu da ilginç, evet. Örneğin; abisi Daniel ile şakalaşmaları, Daniel ve Sophie ile birlikte Noah'ı da yanlarına alıp ikili çift randevusuna çıkmaları, Mara'nın sıkıcı bir kitapla verdiği mücadele... Tüm bunlar büyük resmi eğlenceli kılan detaylardı. Mara'nın gündelik hayatı içerisine serpiştirilen tuhaf durumlar ise bana göre zorlama olmadan kurguyu besleyen esas noktalardı. Çünkü bir noktadan sonra Jude meselesinin -her ne kadar yazar ona da bir kılıf uydursa da- biraz günü kurtarmaya yönelik bir tarafa kaydığını düşünüyorum. Bu biraz şuna benziyor, hani karakterler olaylar yaşarlar yaşarlar da sonra kitabın\ filmin sonunda bir bakarız aslında aaaaa, her şey rüyaymış. ''Ama işte böyleymiş'' tadında bir son bizleri karşılar... İşte, ben kurgularda böyle tümmm tuhaflıkları sırtlayan bir karakterin ortaya çıkması olayını da biraz buna benzetiyorum (kolaya kaçmak).

Tabii henüz hala Mara ile büyükannesi arasındaki ilişki, Mara'nın baygınken gördüğü anı benzeri rüyaların anlamı ve Mara'nın özel yeteneğinin sırrı açığa çıkmadı. Bu noktada, bu özel yetenek konusunda da, yazarın kitabın son düzlüğünde biraz zorlama sulara bizleri çektiğini düşünmeye başlasam da, bundan sonra yaşanacakları da merak eden bir yanım var. Bunun dışında yanlış olmasın, yine, çok akıcı bir kitaptı. Aynı şekilde kitabın kendi türü içerisinde özgün içerikli olduğunu düşünüyorum.

Benim genel olarak merakla okuduğum bir kitaptı. Bu tarz kitaplardan hoşlanıyorsanız belki seriye bir şans verebilirsiniz. Serinin tüm kitaplarını vaktiyle edinmiş olmam ise bana eski günlerde ardı sıra dizi bölümleri izleyip eski dizilerin sezonlarını devirmemi hatırlatıyor, ahahahahah, nostalijiyaaa.

Kitaplarla kalın.


Unutmak, kaybetmek midir?

 

Dün gece içimde bir boşluk hissettim. Buna izin verdiğim nadir anlardan biriydi. Bunu baskılamıyorum, sadece... 

Burada düzenli yazdığımda anlatmak ne kolay. Yazmayı bıraktığımda unutuyorum. İşte bunun gibi, boşluk da bunun gibi: Unutuluş. 

Unuttum. Bunu bana sadece eski defterlerim hatırlatabilirdi. Artık onlar da yok. Buna seviniyorum. Beni hüzünlendiren ve son birkaç aydaki isyanımın ana sebebi de burada. O defterlerde yazan şeyleri özlemiyorum veya o defterlerde ne yazdığımı hatırlamak istemiyorum veya o anları özlemiyorum. O düşünceleri, o inançları da özlemiyorum. Komik, hüzünlü, bilgece veya salakça... Kimin umurunda? Benim değil; hatırlamıyorum bile. Sadece, tek bir şeyin boşluğunu taşıyorum. Çünkü beni artık tek bir şey hüzünlendiriyor. O satırları yazmış olan parçamı yitirmek. Bunun ne olduğunu bilir misin?

Canımdan can kopuyor sanmıştım. Abartmıyorum. Hayır defterlerimi yok ederken değil. Hayır yalnız kaldığım ve hissettiğim zibilyonca günde ve gecede de böyle olmadı. Yıldızımla vedalaşırken böyle olmuştu. Ölüyorum sanmıştım. Dramatik değil. Ben dramatik şeylerden nefret ederim. Belki de böyle aşırı tepkiler gösterdiğim için kulağa dramatik geliyordur (dramatik şeylerden ''nefret etmem'' gibi).

Yıldızıma veda etmem demek aslında kendi kendime yetiyor olduğumu, özgür olduğumu, iyi olduğumu, tamam sorun yok devammm diyor olduğumu, artık ''GERÇEK'' deneyimleri korkusuzca yaşayabilecek olduğumu... elinin körü olduğumu... Tüm bunları OLDUĞUMU bana kanıtlasa da... Neden hepsi tek başıma oldu? Bu benim başıma vurdu. Sonra beyin kimyam mı değişti acaba? Çok ağladım. Biri bana neden ağlıyorsun dese yine açıklayamayacağım kadar çok ağladım. Aslında açıklardım, bir sürü sebebim vardı. Hep vardır. 

BEN KİMSENİN YANINDA AĞLAMMMM. İyi bravo. :)

Yıldızımın yanında da ağlamadım zaten. Tekken ağladım. İnan bana ben hep tekken ağladım. Belki de o an bu bana ağır gelmiştir. Canım koptu sandım. Sahi, ''can'' dediğimiz şey nerededir?

Artık ık-mık edemiyorum. Sorumsuzluktan, bahane bulan insandan nefffreett kaçççç... böyle biriyim. Tüm hayal kırıklıklarım böyle davranışların ürünüdür. En sonunda bende mi buna dönüşmüştüm? Hatırlamıyorum. Bak bu çok ilginç. Kendi içimdeki bir parçayı aşmak, bunu anladım da... ne mana be okurcuğum ne mana? 

Hayatta dümdüz şeyleri dert etseydim keşke, dedim sık sık. Görünen şeyleri. Bu benim için daha kolay olurdu. Bu benim ''başarılı'' olmakta zorlanmayacağım bir alan olurdu eminim. Ben ne yaptım salak gibi... Kızgın falan değilim. Hafif hakaretler yazının dinamizmini oluşturuyor ve öylece... Tuz biber canımmm. -aslında sadece yazmayı hatırlamaya çalışıyorum, bak ağzıma acı biber sürerim dııtt-

Hayatta bu kadar yalnız kalmak istemezdim. Biraz duygusal olmak isterdim. Duygusal biri olmak, evet bunu isterdim. Bunu daha önceden de bir yazımda yazmış olmalıyım, bana pek bir tanıdık geldi. Zaten ennnn temel mızıklamam budur: AMA BEN BİR ŞEYİ OLSUN!... Sus sus sus, kaç kaç kaç. 

Buna hakkım yokmuş gibi, bana bunun için izin verilmedi! Bunun öfkesini üstümden attım pek şükür. Bunu da atlattım, tek atlattım ben atlattım. HER ŞEYİ BEN ATLATTIM, BEN. Ben...

Belki de yıldızımla bu nedenle... Ona veda edeceğimden habersizdim ama öyle oldu. Çünkü aniden, onu unuttum. Bu inanılmaz, bakın inanılmazzzz, büyük bir şoktu. Yıldız... Sahi, ''yıldızımmm!! değil mi? O neydi... Canım yandı çünkü tümmmm tüöm tüm tüm can yanmalarımı o yıldız sırtlıyordu ve yıldız kaybolunca... Benim bir parçam öldü.

İyi olsa da... Bu bana ''salak'' gibi hissettirdi. -yemeğime acı biber katacağım sözzz- Sahi, yıldız neydi...

Onun ne olduğunu tabi ki biliyorum. Ama artık onu hissetmiyorum çünkü o aslında yokmuş. Bunu da biliyordum. Bana hiçbir şey de sürprayyzz olmadı. Yine de...

Yıldız, dilek demektir. Ah... sonunda bir yıldızda ''herkesin'' gördüğünü (tamam hadi hadi hemen hemen herkesin diyelim) gördüğünü görebiliyorum. Bir dilek. Birçok dilek. DİLEK dilek dilek.

Dilek! Yıldız bu olmalı. Asıl kendime alışınca, bunu anımsadım. DİLEK! Evrekaaaa gibi. 

Bu beni yükseltti mi acaba? Ruhumun kaldırma kuvvetini keşfettim mi bilemesem de... -aman ne bayat bir ilişkilendirme İlkayyyy, senin yerine kendime omuz attım sevgili okur.- 

Neden böyle oldu buna kızdım. Neden kendimi kandırmama... HAYIR. Hayır. Neden böyle oldu; sadece bu. Diğer insanlara hayaller verilmedi. Tamam. Diğer insanlara hayaller verildi. Tamam. Diğer insanlar hayallerini aldı. Tamam. Diğer insanlar hayal kırıklığı yaşadı. Tamam. Diğer insanlar sonra ne yaptı bu insanlar neredesiniz siz insanlar!?

-Delirmiş anlatıcı.-

Böyle yazmak beni güldürüyor. Ondan böyle yazıyorum, yaaaa. İşte! Dilekler de böyle olmalı. Bırakmalısın. Gökyüzüne. Uçsun uçsun. Salak salak ağlamayı -of tamam ''basiiittt'' düzeyde hakareti de bırakacağım- ben seçtim. Oysa yıldız yerinde parlıyordu...

Tamam. Ne var! Olabilir? Yine de hayal kırıklıklarımı inkar edemeyiz!

-Ağlamayı sen seçtin.-

Bazen diyorum keşke ben de diğer insanlar gibi... ahahahhahah. Tamam tamam. 

Boşluk neye ait bilmiyorum. Biraz karanlık bir parça, kabul. Yine de... İnsan dönüştürmek istediği parçalarını ancak anlayışla yok edebilir. Nefretle, iterek kakarak, görmezden gelerek değil; anlayışla. Ve bu, acı vericidir. Çok acı verici. Herkes yapamaz. Yaaa. :)

Açıkçası artık tek bir büyük yıldızım yok. Bir galaksi okyanusundayım. Zaten ben Neptünlüyüm. Üstelik bir cadıyımmm! Hıııııhiiii. :) 

-Dünya algısından çık!-

-Neptün algısından çık.-

Tek bir yıldıza pek çok şeyi tıktım. Başka çarem yoktu! Yine de... İnanmıştım. Ne safım. O yıldızı görmedim bile ama daha önce görmeyip de inananlar... Ben hep kendi mutluluğumu istedim. Bunu söylerim. Gökyüzünde bir sürü yıldız var. Hepsi de parlak. Bir sürü yıldız. Onlar saklama kabı değil, yıldız. Aloooo! :)

Ay ciddi olamıyorum. Oysa bu ciddi bir konu. Öhömmmm. Neyse yani unutmuşum. Unuttuğum şey beni hüzünlendirdi çünkü emeğim boşa gitti sandım. Emeğim de dilemekti. Kalbimle dilemek yanlış olmasın. Bir zaman sonra -ki uzunca bir zaman- ne dilediğimi bile unuttuğumu itiraf etmeliyim. Hırs oldu bende. Hırs. O dileği bana vereceksinizzzz, yıldızlar. Böyle şeyleri de, evet, aptalca bulurum (aslında).

Ben istesem de dramatik olamam. Çünkü ben doğaçlama oynuyorum. Bunu seviyorum. Yıldızları, parlaklığı, hissetmeyi. Ve özgür olmayı. -Zaten bu yüzden acı çektim galiba...- Hep.

-Kimse sana HİSSETMEYECEKSİN demedi!-

Acı çektiğim bir gerçekti. Yalnız hissettiğim ve olduğum gerçekti ve diğerleri de. Belki de bu görülmediği için... en çok bunun için... Bir anlamı yok muydu? İşte bunun için.

Vardı, dedim kendime. Tardis'ime atladım, artık yıldızların olmadığı uzay zamanda, onlara ulaştım. İlkaylara. Canım İlkay'a. Ona biraz sevgi, şuna biraz neşe, buna sarılma. Bunu da ben yapayım! demeden yaptım bunu. Çünkü o benim, en parlak ışığım. Belki de acı verici olan buydu.

-bu da bir yöntemdir bu arada hadi yine iyisiniz okurlarımmmm bir cadıya rastgeldiniz, ben gelememiştim-

Buydu. Artık komiklik yok.


Yıldızlar - Pinhani (İnandığın Masallar, 2006)


Postacı (David Brin) | Kitap Yorumu

Yazar: David Brin, Çevirmen: Sönmez Güven,
Yayınevi: İthaki Yayınları

Kitapta sebebi bilinmeyen bir nedenle çıkan nükleer savaşın ardından yaşananları okuyoruz. Post apokaliptik (kıyamet sonrası) senaryoların tipik özelliklerini taşıyan kurguda bizleri bozulmuş bir ekosistem, çökmüş toplumsal yapılar ve insan avları karşılıyor. Çöküşün ardından geçen on yedi yılı gezgin bir ozan olarak geçiren ana karakterimiz Gordon, eşyalarını çalan serserilerin peşine düştüğünde yıllar öncesinden kalma bir posta arabası buluyor. Postacının üniformasını giyerek yollara düşen Gordon, uğradığı yerlerde kendisine çöküş öncesindeki dünyanın izlerini taşıyan bir hikaye uyduruyor. Yeni Birleşik Devletler'in öyküsünü gittiği topluluklarda iyi karşılanabilmek için anlatan genç adam, zamanla kendi kurgusuna da umut bağlamaya başlıyor. İnsanlar için Gordon'un üzerindeki üniforma ve şapkasında parlayan amblem bile çok şey ifade ediyor. Neredeyse hüzne varan bir inanç. Kıyamet öncesinden kalan bu izler, insanlara hayatın yeniden düzene girebileceğine dair umut veriyor. Kitap boyunca, gezgin postacının insanlara anlattığı yeni kurulan devletin posta ağını oluşturma hikayesi üzerinden çökmüş bir toplumun yaşadıklarına tanıklık ediyoruz.

Post-apokaliptik (kıyamet sonrası) senaryolar, edebiyat ve sinemada sıklıkla karşımıza çıkan bilimkurgu türünün bir alt türüdür. Bu tür kurgularda; nükleer savaş, salgın hastalıklar, halkın veya çeşitli yaratıkların ayaklanması gibi nedenlerle çöken toplumların ve bozulan ekosistemin ardından verilen hayatta kalma mücadelesi konu alınır. Çöküşün nedeni bilinen ya da bilinmeyen bir felaket olabilir. Bu kitabı ise bana göre diğer post apokaliptik kurgulardan ayıran belli başlı temel noktalar bulunuyor. Bunların başında hikayenin geçtiği zaman dilimi geliyor. Bu türdeki eserlerde genellikle ya çöküşün hemen ardından yaşananlar ya da aradan yıllar geçtikten sonra kurulan yeni düzende ortaya çıkan olaylar işlenir. Ancak Postacı'da çöküşe neden olan olayların çoktan yaşanıp sona erdiğini, buna karşılık henüz yeni bir düzenin kurulmadığını görüyoruz. Kitap, tam da bu iki dönem arasındaki boşlukta, yeni bir düzen kurma mücadelesini konu ediniyor. Bu yönüyle bir geçiş sürecini ele alması, eseri türün diğer örneklerinden ayıran özelliklerden biri olarak öne çıkıyor.

Kıyamet sonrasında umut yeşerten bir postacı fikri de oldukça ilginç bir seçim. Daha önce bir postacı üzerine hiç düşünmüş müydünüz? Ben düşünmemiştim. Bir postacı ne yapar? Günümüzde bile postacıların yerini büyük ölçüde dijital araçlar almışken, nükleer savaş sonrasında bir postacının işlevi ne kadar değerli olabilir? Tam bu noktada kitabın 1985 yılında yazıldığını ve olayların 2010'lu yılların başında geçtiğini de belirtmeliyim. Buradan hareketle yazarın, 1980'lerin başında ve ortasında, postacıların yeni bir dünya düzeninin kurulmasında etkili olabileceğini düşündüğünü söyleyebiliriz. Bunun nedenlerinden biri, postacıların tıpkı gezgin bir ozan olan ana karakterimiz Gordon gibi yolculuk ederek işlerini yapmaları olabilir. Diğer bir neden ise postacıların devlete bağlı memurlar olması olarak açıklanabilir. Hem seyahat ederek konar göçer bir toplumsal yapıya uyum sağlayabilmeleri, hem de devlet memuru kimlikleriyle kurumsal bir yapıyı temsil etmeleri gibi özellikleri, yazarın yeni bir düzen kurma umudunu taşıyacak karakter için neden bu mesleği ve aslında bu görevi seçtiğini anlamamızı sağlıyor.

Öte yandan postacıların temel görevi, insanlar arasında iletişimi sağlamaktır. Bu kitapta da Gordon, biraz da şansın yardımıyla, ölmüş insanların postaları arasından yaşayan birine gönderilmiş bir mektubu yıllar sonra sahibine ulaştırıyor. Bu ilk ve şanslı adım, kendi yönetim sistemlerini kurmak için zihinsel ve fiziksel anlamda mücadele eden, bir yapı oluşturmayı amaçlayan diğer topluluklara yeniden birlik bilinci aşılamasına yardımcı oluyor. Bir noktadan sonra ortada yeniden yapılanmış resmi bir devletin bulunup bulunmaması ya da insanların Gordon'a inanıp inanmaması önemini yitiriyor. Önemli olan, Gordon'un üzerindeki üniformanın temsil ettiği anlam oluyor: Bağlılık. Gordon'un kurgusal öyküsünü gerçek hayata bağlayan da temelde bu oluyor. İnsanların yıkılan düzene duydukları bağlılık. Postacı kavramı, bu noktada insanların eski alışkanlıklarına ve geçmişten taşıdıkları değerlere seslenmesi bakımından yeniden anlam kazanıyor.

Kitapta yeniden yapılandırılmaya çalışılan iki yönetim sistemi özellikle ön plana çıkıyor. Her ikisi de insanları tek elden yönetmeye dayanan baskıcı sistemler olsa da yöntemlerinin birbirinden farklı olduğunu görüyoruz. Bunlardan ilki, Tepegöz adı verilen ilkel bir yapay zeka tarafından yönetilen ve diğer topluluklara kıyasla bilimsel açıdan daha gelişmiş görünen bir toplumsal yapı. Bu yapıda hayatını çiftçilikle geçiren halkı belirli bir örgütlenme bilinci etrafında bir arada tutan başlıca güç, sözünü ettiğimiz Tepegöz. Varlığın adı diğer topluluklara kadar ulaşmış olsa da bu topluluklar Tepegöz'ün tam olarak ne olduğunu bilmiyorlar. Bununla birlikte Tepegöz'ün yönettiği ana topluluğun kıyamet öncesinden kalma basit teknolojik araçları, özellikle de oyuncakları, misyonerlik faaliyetlerinde kullanmak üzere çevredeki topluluklara gönderdiğini görüyoruz. Buradan hareketle bu topluluğun kendi içine kapanmış bir yapı olmadığını; aksine genişlemeyi ve egemenliğini diğer topluluklar üzerinde de hissettirmeyi amaçladığını söyleyebiliriz.

Gordon da barış içinde yönetildiği izlenimini edindiği bu topluluğa, yaşadığı bir dizi talihsiz olayın da etkisiyle, ulaşıyor. Bu noktada yazarın hayal gücünün sınırlarının kitabın yayımlandığı dönemin, yani 1980'lerin teknolojik imkanlarıyla sınırlı kaldığını görmek mümkün. Tepegöz'ü günümüzdeki gelişmiş yapay zekalarla karşılaştırdığımızda oldukça ilkel kaldığını söyleyebiliriz. Bununla birlikte yazarın isabetli tahminlerde bulunduğu noktalar da bulunuyor. Örneğin bu toplulukta barışı koruyan temel unsur, Tepegöz'ün halkın sorularına cüzi bir ücret karşılığında verdiği, kimi zaman öneri niteliğinde, kimi zaman ise kehaneti andıran yanıtlar. Ancak gezegenin fiziksel yapısını bile bozan bir savaşın ardından internet ağının ortadan kalktığı bir dünyada, bir yapay zekanın nasıl olup da varlığını sürdürebildiğini mantıklı bir zemine oturtmak oldukça güç. Tabii halk da bu durumu sorgulamıyor. Onlar yalnızca Tepegöz'ün sorularına yanıt vermesiyle ilgileniyor. Hatta verilen yanıtların ne olduğunun bile bir noktadan sonra pek önemi kalmıyor. Burada insanın kendi iradesini başka bir varlığa devretmesi ve günlük yaşamını yalnızca beslenme, barınma gibi temel ihtiyaçlarını karşılamak üzere çalışarak sürdürmesi tehlikesi ön plana çıkıyor. Üstelik kendisine sunulan gerçekliği sorgulamadan kabul etmesi, bilimsel bilgiyle sözde bilim arasındaki ayrımı gözetmeksizin önüne konulanlarla yetinmesi de bu tablonun bir parçası. Ancak halk bunları da sorgulamıyor. Çünkü yanıtları bulmak ve gerçeği araştırmak artık halkın değil, Tepegöz'ün görevi.

Kurguda karşımıza çıkan ikinci baskıcı yönetim yapısı ise Holnist adı verilen, yağmayla güçlenen barbarlardan oluşan bir sistem. Ancak Holnistlerin gücünü hafife almamak gerekiyor. Hatta güçlü olanın güçsüzü ezdiği bu yeni dünya düzeninde, söz konusu barbar yapılanmanın oldukça etkili bir güç haline geldiğini görüyoruz. Nathan Holn isimli hayatta kalmacı ve faşist bir lider tarafından oluşturulan bu sistemin arka planında, yıkım öncesi dünyanın faşist ideolojilerinin izlerini görmek mümkün. Acımasız, militan ve kadın düşmanı bir anlayışa sahip olan bu erkek egemen sistemin temel amacı, yalnızca hayatta kalmanın ötesinde, güçlü olanın zayıfı ezdiği ve böylece devletin, diğer bir ifadeyle toplumsal yapının, güçlendiği sözde bir ''özgür'' düzen oluşturmak. Ancak bu yönetim biçiminde ne kadar acımasızsanız, toplumun erkek egemen güç ilişkilerine ne kadar bağlıysanız ve cinsiyetiniz erkekse o kadar güç kazanabiliyorsunuz. Tabii fişiniz çekilene kadar.

Kitabın ilk kırılma noktası, Gordon'un posta arabasını bulması ve postacı üniformasını giyerek insanlara Yeni Birleşik Devletler'in varlığına ilişkin bir hikaye anlatmaya başlamasıyla gerçekleşiyor. Gordon, bu yalan aracılığıyla insanlara umut aşılıyor. İkinci kırılma noktası ise Gordon'un, uzaklardaki yeni devlet adına bir posta ağı kurma görevini yerine getirdiği izlenimini vererek birbirinden bağımsız topluluklar arasında iletişimi sağlamasıyla ortaya çıkıyor. Böylece başlangıçta yalnızca kendi hikayesini inandırıcı kılmak için çıktığı yolculuk, giderek toplulukları birbirine bağlayan gerçek bir çabaya dönüşüyor. Son ve en büyük kırılma noktası ise Yeni Birleşik Devletler hikayesinin artık destekçiler bulması ve Gordon'un bu sayede saygın bir unvan kazanmasıyla gerçekleşiyor. Bir araya getirdiği topluluklar ile Holnistlerin lideri General Bethlehem'in komutasındaki acımasız ordu arasında yaşanan çatışma, hikayenin seyrini değiştiriyor.

Kitaba dair öznel yorumuma gelecek olursam, Postacı'nın büyük bir potansiyel barındırmasına rağmen bu potansiyeli gerçekleştirmekte yetersiz kaldığını düşünüyorum. Yazar; özgün bir fikir bulmak, bu fikir etrafında bir atmosfer yaratmak ve yarattığı atmosferi akıcı bir dille anlatmak gibi konularda benden geçer not aldı. Kitabın kendine has bir atmosfere sahip olduğunu daha ilk bölümlerinden itibaren anlamak mümkün. Bu durum özellikle okurun daha önce karşılaşmadığı yeni bir evrenin konu edildiği eserlerde kitaba artı puan kazandırıyor. Ancak bana kalırsa kitabın temel sorunu, yazarın kurgunun çatısını yeterince sağlam oluşturamaması. Bu ne demek? Yazarın özgün bir kurgu oluşturduğu açık ancak bu kurgunun sınırlarını ve okur için yabancı olan kavramları yeterince net ortaya koyamadığını düşünüyorum. Olayları, karakterleri ve toplulukları, hatta biraz daha derine indiğimizde bu yapıların arkasındaki felsefeyi bile oluşturabilmiş. Ancak bütün bu unsurları bir araya getirip tutarlı bir bütün haline getirme aşamasında ortaya bir karmaşa çıkıyor. Bunun da kurguyu zayıflattığını düşünüyorum.

Kitap dört bölümden oluşuyor. İlk bölümde olayların genel çerçevesini öğrendiğimiz için kitabı merakla okudum. İkinci bölümde kurgunun yön değiştirmeye başladığını görmekle birlikte kitabın temel felsefesine dair de fikir edinmeye başladım. Ancak özellikle üçüncü bölümde tam anlamıyla bir karmaşa hakimdi. Yukarıda sözünü ettiğim ''çatı sorunu'' da kendini asıl burada göstermeye başladı. Bana kalırsa yazar, kurgunun ana hatlarını en başından itibaren kendi zihninde daha net belirlemiş olsaydı olay örgüsü de çok daha derli toplu ilerleyebilirdi. Burada yazarın bütün bu ayrıntıları okurla paylaşması gerektiğini söylemiyorum. Bir yazarın, okurun karşısına çıkarmadığı ayrıntılar da dahil olmak üzere, nasıl bir hikaye anlatacağına dair kendi içinde tutarlı bir plana sahip olmasından söz ediyorum. Ancak bir noktadan sonra bazı olayların, sanki ''suyundan da koyalım'' anlayışıyla, gereksiz yere kurgunun içine dahil edildiğini düşünüyorum.

Bazı kurgular, yazarın bilinçli tercihi doğrultusunda karmaşık bir yapıya sahiptir. Üstelik bu karmaşanın yazarın anlatım tarzından veya kurguyu planlama biçiminden kaynaklandığı da anlaşılır. Ancak bana kalırsa bu kitapta karmaşadan ziyade bir özensizlik hakimdi. Bu nedenle de belirli bir noktadan sonra kitaptan koptum. Hatta okumaya ara verseydim muhtemelen yeniden elime almak istemeyecek, okuma sürecim giderek uzayacak ve kendimi bir okuma tıkanıklığının içinde bulacaktım. Kitaptaki (post) Amerikan rüyası temasından da hiç hoşlanmadım. Tamam sizsiniz abi, sizsiniz; yeter be! (Amerikalılara.)

Kitaptan büyük beklentilerim olmasa da, adını ve ününü bildiğim bir eser olduğu için daha başarılı olmasını beklerdim. Buna rağmen okuduğuma pişman değilim. En azından ne anlattığını öğrenerek merakımı gidermiş oldum diyelim. Kitabın Kevin Costner'ın yönetmenliğini üstlendiği 1997 yapımı Haberci (The Postman) isimli bir film uyarlaması da bulunuyor. 

Kitaplarla kalın.


Popüler Yayınlar