![]() |
| Yazar: Jack London, Çevirmen: Levent Cinemre, Yayınevi: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları |
Kitap zorlu bir yolculuğun öyküsünü anlatıyor. Kuzeyin sert ikliminin ve vahşi doğanın hüküm sürdüğü bir yolculukta başlayan hikayede, gizemli duran bir adam dikkat çeker. Bu adamın ünü yıllar boyunca kuzey topraklarında yayılsa da, adamın kimliği ve geldiği yere dair kimsenin bilgisi yoktur. Kitapta dünyanın kalanından ve medeniyetten izole edilmiş bir topluluğun kabile reisi olan Naass'ın yıllara yayılan yolculuğunun hikayesini okuyoruz.
Henüz bir delikanlıyken düşman kabilenin kızına gönlünü kaptıran Naass, artık gelenek halini almış kan davasını bitirecek bir hamleyle güzel Unga ile evlenir. Unga ile evlendikleri günün akşamında denizden gelen iri yarı adamların lideri sarışın dev, Naass'ın eşi Unga'yı aman vermeden sırtlayıp geldiği denizlere kaçırır. Bu olayın ardından kendini henüz kavuştuğu eşini bulmaya adayan Naass'ın zorlu yolculuğu şekillenecektir.
Naass tüm hayatını bu amaca adar. Kuzeyin sert iklimi ve zorlu yaşam şartlarına boyun eğer, çeşitli ağır işlerde çalışır ve izole topluluğunun ötesindeki dünyanın kalanıyla tanışır. Artık delikanlılık çağını geride bırakmış olan Naass'ın yüzündeki ve ruhundaki izler onu artık başka bir adama çevirmiştir. Delikanlılık günlerinden geriye kalan tek şey ne evi, ne eski benliğidir; yalnızca Unga'dır, yıllar evvel o da genç bir kızken Unga'yı ilk gördüğü anın hayali.
Bu, bir yolculuğun öyküsü. Ne bulacağını değil, neyi kaybettiğini düşleyerek zamanın ve mekanın ucuna gözü kara adımlarla ilerleyen bir adamın çıktığı yolculuğunun öyküsü. Kısa bir kitap, canlı bir atmosfer ve kalp kırıcı bir öykü. Okur, kuzey topraklarının dondurucu havasında köpeklerin çektiği bir kızakta aç susuz günlerce yolculuk yapmasa bile, yazarın canlı betimlemeleri atmosferi de neredeyse elle tutulur bir hale sokmuştu. Öte yandan bu öyküyü kalp kırıcı yapan, benim için, tanıdık olmasıydı.
Bazen yalnızca bulmayı umduklarımızla ilerleriz. Ancak zaman çoğu durumda bize yardımcı olmaz. Naass'ın bulmayı umduğu Unga ile bulduğu Unga arasında büyük bir fark vardı. Bu durumda hangisini suçlayabiliriz, buna hakkımız olur muydu? Naass geçmişin hatırasını bulmayı ummuştu, bu nedenle tek bir zaman diliminde takılı kalarak tüm yıllarını kuzeyi arşınlamakla geçirdi. Hayatını yolculuk etmekle geçiren, Unga'yı bulmak için dünyanın öte yakasına gidebilecek bu adam için aştığı mesafelerin önemi yoktu. Çünkü o aslında zihninde hep, Unga'yı ilk kez gördüğü evinin sahilinde yaşadı.
Oysa Unga kanlı canlı, yaşamda ilerlemiş bir kadındı. Aşık olmuş, sevmiş sevilmiş ve yıllar evvel olduğu genç kızı içinden uğurlayıp yaşamının ona getirdiklerine uyum sağlamış birisiydi. Naass belki onun için bir anıydı, belki de unuttuğu bir geçmiş. Naass kendisinin Unga için ne ifade edebileceğini veya bir hatıranın ötesindeki gerçek Unga'nın nasıl biri olduğunu değil; kendi kişisel tatminini, Unga için yıllar evvel ödediği bedeli (başlık parasını) düşündü. Unga'yı bir insan gibi değil, sevdiği kadın gibi bile değil, yitirdiği bir ''şey'' olarak aradı. Oysa Unga, bir insandı. Yaşamış bir insan.
Kitabı bitirdikten sonra başa sarıp ilk sayfalarını tekrar okudum. Hatta hızımı alamayıp bu uzun öyküyü bir kez daha baştan okuyabilirdim. Kitaba ilk başladığımda bana yabancı olan mekana ve atmosfere alışmam biraz zor olmuştu. Ancak Jack London kuzey topraklarının vahşi doğasına hakim birisi olduğundan, yalın ama zengin üslubuyla benim yabancılığımı aşmayı başardı. Kitabı merakla okudum. Şöyle mi olacak acaba veya böyle mi olsaydı acaba'larının ötesinde, karakterlerin ne yaşadıklarına odaklanarak kitabı okudum. Kitabın son sayfasına geldiğimdeyse ben de kendimi Naass'ın dinleyicileri gibi hissediyordum: Şaşkın. Bu nedenle bir yargıda bulunmam zor. Söyleyebileceğim tek şey, bazen olur öyle Naass... :) Bazen yitiririz. Ancak sen, yitirdiğin şeyleri geç kabul etmek zorunda kaldın.
Bu yılı bir Jack London kitabı okumadan kapatmayacağım için mutluyum. Kendisi bayıldığım yazarlardan birisi. Ayrıca kitabın çevirmeni Levent Cinemre'nin özenli çevirisine ve gerek öyküye, gerekse öykünün geçtiği topraklara yönelik detaylı notlarına da değinmeliyim. Kendisi Jack London'ın külliyatına hakim olması nedeniyle, yazarın kitaplarının arka planına da hakim olan bir çevirmen. Çeviri kitaplarda, özellikle de belli bir tarza sahip yazarların kitaplarında, o yazarın yaşama bakışına, ele aldığı coğrafyaya, zamana ve felsefeye hakim olmanın en az çeviri yapılan ve çevirilen dile hakim olmak kadar önemli olduğunu düşünüyorum. Levent Cinemre de yazarın dünyasını benimsemiş bir çevirmen olduğu için çevirdiği esere bütüncül bir bakışla bakabiliyor. Çeviri eserlerde bu yaklaşımı çok kıymetli buluyorum.
Kitaplarla kalın.
ALINTILAR
Kızaklar koşumların gıcırtısına ve lider köpeklerin çınlayan çanlarına döktükleri ebedi acılarının ağıdıyla ağlarken, yorgun adamlar ve köpekler hiç ses çıkarmıyordu. (Sayfa 1)
Hava hayli ılıktı, en fazla sıfırın altında yirmi üç dereceydi. (Sayfa 1)
Hayatı tanımış, zor işler başarmış ve nice heyecanlı maceralar yaşamışlardı; ama bütün bunların farkında bile değillerdi. (Sayfa 3)
Nereden geldiğini kimse öğrenemedi, ama çok uzaklardan geldiği belliydi. (Sayfa 6)
Bu uğurda yıllar boyunca çalıştığına, şimdi bir hayal kırıklığına katlanamayacağına yeminler etti. Neyin uğruna diye sordum, ama söylemedi. (Sayfa 10)
Karısıyla müthiş durur duyuyor; her bakışıyla, her hareketiyle hayatında ne kadar önemli bir yer tuttuğunu belli ediyordu. (Sayfa 13)
Ölmüşlerin kavgasını neden yeni doğacak olanlar sürdürmek zorunda diye hayret ettim, bu işte doğru bir yan göremedim. Oysa herkes bana bunun böyle olması gerektiğini söylüyordu ve ben daha toy bir delikanlıydım. (Sayfa 22)
Dünyanın ucunda yaşamış olan ben nice adalar, nice insanlar gördüm ve dünyanın ne kadar büyük olduğunu anladım. (Sayfa 27)
Çok uzaklara gittim, okuma yazma dahil çok şeyler öğrendim. Bunları öğrenmem iyi olmuştu, çünkü Unga’nın da bunları bildiğini düşündüm ve bir gün, vakti geldiğinde, biz... anlarsınız işte, vakti geldiğinde. (Sayfa 33)
İşte böyle rüzgara yelken açan ama dümenini kullanamayan küçük balıklar gibi oradan oraya sürüklenip durdum. (Sayfa 33)
Aklımızın almayacağı bazı şeyler vardır. Adalet duygumuzu aşan şeyler. Bu işin doğrusunu yanlışını biz söyleyemeyiz, bizim yargımız burada işlemez. (Sayfa 44)
Not: Bu kitap yorumu yazısı reklam değildir, kitap önerisidir.
.jpg)
.jpg)
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder